Πώς μετριέται η ευημερία;

Δημοσιεύτηκε στις 06/06/2016 στην κατηγορία Πολιτισμός

Της Κατερίνας Παναγιώτου

«Κοινωνική ευημερία έχουμε όταν οι άνθρωποι είναι ευτυχισμένοι και το έθνος μεγάλο» έχει πει ο Βίκτωρ Ουγκό αλλά στην πράξη δεν είναι και τόσο απλό να προσδιορίσει κανείς την ευημερία. Πώς θα μπορούσαμε αλήθεια να βάλουμε ένα μέτρο στην ευημερία, αναρωτιόταν πρόσφατα αρθρογράφος του περιοδικού Economist, ο οποίος έθετε τον εξής προβληματισμό: «Θα προτιμούσατε να είστε ένα μονάρχης το Μεσαίωνα ή ένας σύγχρονος υπάλληλος γραφείου; Ο βασιλιάς έχει στρατό και υπηρέτες. Ντύνεται με τα καλύτερα μεταξωτά υφάσματα και ζει μέσα στα πλούτη. Όμως ένα απλός πονόδοντος μπορεί να γίνει το μαρτύριό του. Είναι ευάλωτος σε μια μόλυνση που μπορεί να αποβεί μοιραία. Χρειάζεται μια εβδομάδα για να μεταβεί με άμαξα από το ένα παλάτι του στο άλλο. Εν τω μεταξύ έχει βαρεθεί να διασκεδάζει με τους ίδιους γελωτοποιούς. Από την άλλη, η ζωή σε ένα γραφείο τον 21ο αιώνα, είναι μια τεράστια πρόκληση αν σκεφτείς μόνο την εξέλιξη της οδοντιατρικής, τα αντιβιοτικά, τα αεροπορικά ταξίδια, μέχρι τα smartphones και το YouTube».

Όμως και αυτή η προσέγγιση διευκολύνει μόνο τη δημιουργία εντυπώσεων αφού δείχνει απλώς (κι ίσως όχι με τον πιο εύστοχο τρόπο) πόσο σύνθετο είναι το να προσπαθεί κανείς να συγκρίνει το επίπεδο της ζωής σε διαφορετικές χρονικές περιόδους. Σήμερα, τέτοιες συγκρίσεις είναι θέμα ρουτίνας βασιζόμενες σε μια και μόνη παράμετρο: το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν (ΑΕΠ). Αυτή η μονάδα μέτρησης αποτελεί... στενογραφία της ευημερίας, όσον αφορά τουλάχιστον την υλική διάστασή της.

Ενώ όμως το ΑΕΠ προσδιορίστηκε αρχικά για να μετρά την ικανότητα της οικονομίας να παράγει, μετεξελίχθηκε σε μπούσουλα πολιτικών επιλογών για τον καθορισμό της φορολογίας, την αντιμετώπιση της ανεργίας και τη διαχείριση του πληθωρισμού. Ως εκ τούτου, αποδεικνύεται συχνά ανακριβής παράμετρος και κατ' επέκταση ίσως δεν έχουν άδικο όσοι επιμένουν ότι, εκείνοι που χαράζουν πολιτική, βασίζονται σε λανθασμένα στοιχεία.

Στα χρόνια μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η αύξηση του ΑΕΠ σε πολλές χώρες ήταν ραγδαία κι ανάλογη ήταν και η βελτίωση του επιπέδου ζωής. Σήμερα όμως, που το ΑΕΠ εξακολουθεί να μεγαλώνει έστω με βραδύτερους ρυθμούς, το βιωτικό επίπεδο δεν αλλάζει προς το καλύτερο. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη διεύρυνση των ανισοτήτων.

Με ελάχιστες εξαιρέσεις όπως οι υπολογιστές, ό,τι παράγεται και καταναλώνεται υποτίθεται ότι είναι σταθερής ποιότητας. Αυτή είναι μια υπόθεση που λειτούργησε με αρκετή αξιοπιστία στην εποχή της μαζικής παραγωγής και των τυποποιημένων προϊόντων. Ωστόσο χάνει την αξιοπιστία της όταν όλο και μεγαλύτερο μέρος της οικονομίας αποτελείται από υπηρεσίες. Αν τα εστιατόρια σερβίρουν λιγότερα αλλά πιο ακριβά γεύματα, ανεβαίνει ο πληθωρισμός και μειώνεται το ΑΕΠ. Επίσης οι υπηρεσίες που παρέχονται από τη Google ή το Facebook είναι δωρεάν οπότε αποκλείονται από το ΑΕΠ. Επίσης οι πρακτικές online αγορές ή τραπεζικές συναλλαγές διευκολύνουν τους καταναλωτές αλλά σημαίνουν ταυτόχρονα λιγότερες επενδύσεις σε κτιριακές εγκαταστάσεις και μειώνουν το ΑΕΠ.

Αναλυτές και στατιστικολόγοι εντοπίζουν στην ανάγκη κάποιων καίριων αλλαγών το κλειδί για να κερδίσει και πάλι τη χαμένη αξιοπιστία του ο συγκεκριμένος δείκτης. Πρώτα επισημαίνουν την ανάγκη το ΑΕΠ να συνδεθεί αυστηρά με την παραγωγή. Έπειτα προτείνουν οι πλούσιες χώρες όπου είναι κυρίαρχος ο τομέας παροχής υπηρεσιών, να δημιουργήσουν έναν ακριβέστερο ετήσιο δείκτη που θα μπορεί να υπολογίσει με καλύτερη αξιοπιστία τα επίπεδα παραγωγής και διαβίωσης. Τονίζουν τέλος την ανάγκη να προβλεφθεί μια διαδικασία ισολογισμού σε ένα εύλογο διάστημα, ίσως ανά δεκαετία που θα συνυπολογίζει πολλούς διαφορετικούς παράγοντες, οι οποίοι μπορεί σημαντικά να επηρεάζουν την ευημερία.

Μετά απ' όλη αυτή την κουβέντα βέβαια, ίσως είναι φρόνιμο να επιστρέψουμε στην αρχική προσέγγιση και να σταθμίσουμε ξανά τα καλά που απολάμβανε ο μονάρχης του Μεσαίωνα...

Γράψτε την άποψή σας

Ροή αναρτήσεων

Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος γράφει για την Αρχοντιά!

Η νέα γενιά αλλάζει τα πρότυπα, αλλάζει όλη την κοινωνία

Τέσσερα χρόνια αριστερά, τέσσερα χρόνια capital controls

Υπόθεση Novartis: Ζητούμενο η αξιοπρέπεια!

Το «οικονομικό πρόγραμμα- φάντασμα» του Αλέξη Τσίπρα

Και ξαφνικά, ο Τσίπρας κατηγορεί τον Μητσοτάκη για "προτίμηση στους φόρους"!

Ιμάμογλου, όπως λέμε Ερντογάν: Η οικονομία της Κωνσταντινούπολης, παράγει ηγέτες της Τουρκίας

Πρέπει να λυθεί ή όχι, ο «Γόρδιος Δεσμός» των υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο;

Να πώς ο ΣΥΡΙΖΑ γονάτισε τη μεσαία τάξη...

Βρετανία: Δέκα υποψήφιοι πρωθυπουργοί, δέκα εκδοχές για το brexit!

Πρώτη φορά Αριστερά: Ποια οικονομία παραδίδει ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας

Η Μέι τελείωσε, ο σεισμός του brexit συνεχίζεται...

Με το «παράλληλο νόμισμα», βαθαίνει το χάσμα Ρώμης- Βρυξελλών

ΡΕΥΜΑ: Μια Διακήρυξη για την Ευρώπη

Γάγγραινα...

Politically Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Δημοφιλέστερα άρθρα

Τι σημαίνει για τον κόσμο η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ

Ούτε μια «συγνώμη» δεν θα ακουστεί για το Βατοπέδι;

Ποιος έφερε και ποιος διατηρεί τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία;

Πώς ένας φθαρμένος, αυταρχικός πολιτικός επιβίωσε ενός καλά οργανωμένου πραξικοπήματος

Πρέπει να παραδώσουμε τους Τούρκους πραξικοπηματίες, ή όχι;

Η πραγματική επιδίωξη του Τσίπρα από το χθεσινό διάγγελμα

Η Ευρώπη από την αρχή, τώρα!

Τι ακριβώς σημαίνει «τίποτα δεν θα σταματήσει την κυβέρνηση», κυρία Γεροβασίλη;

Με κάλπες θα απαντήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια δυσμενή απόφαση της Δικαιοσύνης για τα κανάλια!

Η Μεγάλη Ληστεία της Ελλάδας 1981-2011

Η εκλογή Τραμπ και η αδυναμία των Ελλήνων πολιτικών να καταλάβουν τι συνέβη...

Όλη η αλήθεια για το έλλειμμα του 2009 σε πέντε ερωτήσεις- απαντήσεις

Γι αυτούς τους πέντε λόγους, η προεδρία Τραμπ θα είναι καταπληκτική

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ... κι εκεί...

Πάει κι αυτή η ευκαιρία...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©