Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την οικονομία, αλλά δεν φέρνει την καταστροφή

Δημοσιεύτηκε στις 16/05/2016 στην κατηγορία Φροντιστήριο

Της Κατερίνας Παναγιώτου

Η σχέση της κλιματικής αλλαγής με την οικονομία γίνεται ευκολότερα ανιχνεύσιμη αν αναλογιστεί κανείς τις συνέπειες μεγάλων φυσικών καταστροφών. Από τον τυφώνα Κατρίνα που ρήμαξε τη Νέα Ορλεάνη έως τις πλημμύρες στο Μπαγκλαντές η μεγάλη εικόνα ενισχύει σενάρια αποκάλυψης και στήνει ένα μαύρο σκηνικό για τις ολέθριες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής σε οικολογικό, κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο. Στην κουβέντα όμως αξίζει να μπει και μια άλλη διάσταση: οι φωτιές τύρφης στο Βόρνεο και τη Σουμάτρα προκάλεσαν μεγαλύτερες εκπομπές από εκείνες που επισύρει ολόκληρη η αμερικανική οικονομία. «Κι αν όλη αυτή η κινδυνολογία επισείεται απλώς για να στηριχθεί λανθασμένα στη θεωρία της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ένα σύστημα αύξησης φόρων και εξασφάλισης πόρων για να αποτραπεί κάτι που ρεαλιστικά είναι αδύνατον να επηρεάσουμε;», προβληματίζονται επιστήμονες. Οι περίοδοι της ψύξης (εποχές των παγετώνων) όπως κι εκείνες της θέρμανσης του πλανήτη προηγήθηκαν κατά πολύ του… κινητήρα εσωτερικής καύσης και της ίδιας της ανθρωπότητας. Κατ’ επέκταση, μπορεί μεν να ρυπαίνουμε αλλά το ν’ αλλάξουμε το κλίμα είναι μάλλον πέρα από τις δυνατότητές μας.

 

Ο πλανήτης μας έζησε και ζει σειρά πρωτοφανών καταστροφών που αφήνουν πίσω τους νεκρούς, συντρίμμια και εκατομμύρια πρόσφυγες. Σ’ έναν βαθμό, οι επιστήμονες συμφωνούν ότι πρόκειται για απόρροια της κλιματικής αλλαγής, η οποία επιταχύνεται μέσω της εκπομπής ρύπων.

 

Πρόσφατη έκθεση του πανεπιστημίου της Χαβάης που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature σκιαγραφεί στην κυριολεξία ένα σκηνικό αποκάλυψης το οποίο αναμένεται το πολύ σε τέσσερις δεκαετίες, εξαιτίας της υπερθέρμανσης του πλανήτη: Μεγάλες πόλεις όπως η Νέα Υόρκη, το Λονδίνο, η Ρώμη και το Λος Άντζελες θα είναι ακατοίκητες, εκατοντάδες εκατομμύρια πρόσφυγες θα ψάχνουν ασφαλές καταφύγιο και σε πολλές περιοχές  ενδέχεται να εξαφανιστεί ολοκληρωτικά η πανίδα και η χλωρίδα. Επικεφαλής της μελέτης και από τους πλέον απαισιόδοξους περιβαλλοντολόγους και μακροοικολόγους, ο καθηγητής Καμίλο Μόρα προειδοποιεί για μια «παγκόσμια κλιματική πανούκλα» η οποία θα επηρεάσει κάθε έμβιο ον στον πλανήτη και θα ξεκινήσει πιθανότατα από τη νότια Ινδονησία.

 

Σε αντίστοιχο μήκος κύματος είναι και η έκθεση της βρετανικής συμβουλευτικής εταιρείας Maplecroft, η οποία επιχειρεί να καταγράψει τις οικονομικές επιπτώσεις που θα έχει η κλιματική αλλαγή στον πλανήτη. Το 31% του παγκόσμιου ΑΕΠ θα προέρχεται από χώρες που θεωρούνται ότι διατρέχουν τους μεγαλύτερους κινδύνους από τις κλιματικές αλλαγές, σύμφωνα με τον Δείκτη Ευπάθειας στην Κλιματική Αλλαγή, με βάση τον οποίο υπολογίζεται η έκθεση ενός κράτους σε ακραία καιρικά φαινόμενα τα επόμενα τριάντα χρόνια και την ικανότητά του να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις τους.

 

Η κλιματική αλλαγή εντάσσεται σε αυτό που ο γεωγράφος Γουίλ Στέφεν, ο γεωχημικός Πολ Κρούτζεν και ο ιστορικός Τζον Μακ Νηλ ονόμασαν «μεγάλη επιτάχυνση» της ανθρώπινης ιστορίας. Η «καλή» περίοδος που άρχισε το 1945 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, συμπίπτει με τη χρυσή εποχή του πετρελαίου, το τέλος της αποικιοκρατίας και τον εκδημοκρατισμό της κατανάλωσης. Στον αντίποδα μιας τέτοιας δυναμικής, οι διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ προχωρούν αργά και αποτυγχάνουν να αμφισβητήσουν το οικονομικό σύστημα που βασίζεται στον παραγωγισμό και να επιληφθούν των προβλημάτων που αφορούν στην ενέργεια, τη δικαιοσύνη και την ανάπτυξη.

 

Συγγραφείς εξειδικευμένων εργασιών χρησιμοποιούν την έννοια του «σχίσματος με την πραγματικότητα», για να περιγράψουν το ευρύ χάσμα που παρατηρείται ανάμεσα στις διαδικασίες που οδηγούν στην υποβάθμιση του κλίματος και στους πολυμερείς διεθνείς θεσμούς που έχουν δημιουργηθεί την τελευταία εικοσαετία. Φαίνεται μάταιο να προσπαθούμε να επιλύσουμε εκ των υστέρων τα προβλήματα που δημιουργεί η καύση των ορυκτών καυσίμων, επιχειρώντας να ρυθμίσουμε τις εκπομπές αερίων που αυτή συνεπάγεται, χωρίς να θέτουμε το ζήτημα της εξόρυξής τους. Με τρόπο παράδοξο, οι διαπραγματεύσεις εστιάζονται στο ζήτημα των εκπομπών CO2 χωρίς να καταπιάνονται με τα μοντέλα της οικονομικής ανάπτυξης, τους κανόνες του διεθνούς εμπορίου ή τη λειτουργία του παγκόσμιου ενεργειακού συστήματος.

 

Άλλωστε δεν είναι τυχαίο ότι το μόνο αποτέλεσμα του Πρωτοκόλλου του Κιότο ήταν η επίσημη αναγνώριση της ηγεμονίας των μηχανισμών της αγοράς για την εξασφάλιση της προστασίας του περιβάλλοντος σε παγκόσμιο επίπεδο, θεωρώντας το ως ένα οικονομικό αγαθό μετρήσιμο και ομοιογενές.

 

Σε σχέση με τις παρατηρήσεις για το κλίμα του παρελθόντος, η υπερθέρμανση του πλανήτη κατά 3°C που ενδέχεται να συμβεί κατά τη διάρκεια του 21ου αιώνα αποτελεί μια εξαιρετικά απότομη αλλαγή, η οποία μπορεί να συγκριθεί με τη μετάβαση από μια φάση παγετώνων σε μια μεσοπαγετική φάση, που όμως θα πραγματοποιηθεί με πολύ πιο γρήγορους ρυθμούς.

 

Βεβαίως υπάρχουν κι εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η επανάσταση στον τομέα της επιστήμης ήρθε μετά την ανακάλυψη ενός κατεψυγμένου ρινόκερου ή ότι η τήξη των πάγων επέτρεψε στους Βίκινγκς να φθάσουν στην Αμερική. Ακόμη πως η θερμοκρασία την περίοδο της Αμερικανικής Επανάστασης ήταν στο χαμηλότερο σημείο του κύκλου της.

 

Με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, η κλιματική αλλαγή συνδέεται με την οικονομία αλλά η κοσμογονία που φέρνει μαζί της δεν οδηγεί απαραίτητα στην καταστροφή.-

Γράψτε την άποψή σας

Politically Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Δημοφιλέστερα άρθρα

Τι σημαίνει για τον κόσμο η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ

Ούτε μια «συγνώμη» δεν θα ακουστεί για το Βατοπέδι;

Ποιος έφερε και ποιος διατηρεί τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία;

Η Μεγάλη Ληστεία της Ελλάδας 1981-2011

Πώς ένας φθαρμένος, αυταρχικός πολιτικός επιβίωσε ενός καλά οργανωμένου πραξικοπήματος

Πρέπει να παραδώσουμε τους Τούρκους πραξικοπηματίες, ή όχι;

Η πραγματική επιδίωξη του Τσίπρα από το χθεσινό διάγγελμα

Η Ευρώπη από την αρχή, τώρα!

Τι ακριβώς σημαίνει «τίποτα δεν θα σταματήσει την κυβέρνηση», κυρία Γεροβασίλη;

Με κάλπες θα απαντήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια δυσμενή απόφαση της Δικαιοσύνης για τα κανάλια!

Η εκλογή Τραμπ και η αδυναμία των Ελλήνων πολιτικών να καταλάβουν τι συνέβη...

Όλη η αλήθεια για το έλλειμμα του 2009 σε πέντε ερωτήσεις- απαντήσεις

Γι αυτούς τους πέντε λόγους, η προεδρία Τραμπ θα είναι καταπληκτική

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ... κι εκεί...

Πάει κι αυτή η ευκαιρία...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©