Είναι ο Μακρόν, game changer για την Ευρώπη;

Δημοσιεύτηκε στις 24/08/2017 στην κατηγορία Ευρώπη

του Ντάνιελ Γκρος

Η εκλογή του νέου Emmanuel Macron ως πρόεδρος της Γαλλίας, έχει αναβιώσει την ελπίδα ότι η ΕΕ θα μπορούσε εν τέλει να αρχίσει να κινείται και πάλι προς τα εμπρός. Η μεταρρύθμιση της ευρωζώνης φαίνεται ένα προφανές πρώτο βήμα. Ωστόσο, αυτό θα μπορούσε να είναι πιο δύσκολο από ό,τι θεωρείται ευρέως. Πολλά έχουν γίνει για την προοπτική μιας νέας εποχής γαλλό-γερμανικής ηγεσίας. Ωστόσο, η γερμανική πλευρά αυτού είναι απίθανο να αλλάξει.

 

Επιπλέον, η Γαλλία και η Γερμανία μπορούν να ηγηθούν μόνο εάν τα άλλα κράτη-μέλη είναι έτοιμα να ακολουθήσουν. Αυτό θα μπορούσε να είναι λιγότερο πιθανό από ό,τι θεωρείται ευρέως.

 

Το πρώτο βασικό στοιχείο είναι επομένως ότι το ένα μισό από το γαλλό-γερμανικό ζευγάρι δεν έχει αλλάξει. Η Γερμανία πιθανότατα θα διατηρήσει την Καγκελάριό της μετά από τις εκλογές τον επόμενο μήνα. Επιπλέον, τα συμφέροντα και η αντίληψη της Γερμανίας για τα προβλήματα της ΕΕ δεν έχουν αλλάξει. Αυτή η γαλλό-γερμανική διαφωνία ήταν ήδη ορατή πριν από ένα τέταρτο του αιώνα, όταν μπήκαν τα θεμέλια για το ευρώ στη Συνθήκη του Μάαστριχτ. Τότε, το βασικό πρόβλημα ήταν πώς να καταπολεμηθεί ο πληθωρισμός. Η γερμανική λύση, με την υποστήριξη της συναίνεσης της ακαδημαϊκής έρευνας, ήταν η δημιουργία μιας ανεξάρτητης κεντρικής τράπεζας και με αποστολή να διατηρεί τη σταθερότητα των τιμών. Η Γαλλία ήτν σε θέση να συμωνήσει σε αυτή την προσέγγιση διότι θα έπαιρνε μία έδρα στο δ.σ. της προτεινόμενης ΕΚΤ. Για να διασφαλιστεί ότι τα ασταθή δημόσια οικονομικά δεν θα ασκήσουν πιέσεις στην ΕΚΤ για την εφαρμογή χαλαρής νομισματικής πολιτικής, η Συνθήκη του Μάαστριχτ επίσης περιλαμβάνει όρια στα ελλείμματα και στα χρέη, τα οποία αργότερα κατοχυρώθηκαν στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης (SGP). Αυτοί οι δημοσιονομικοί κανόνες, τότε, φαινόταν ότι είχαν μικρή σχέση με τη Γαλλία, απο τη στιγμή που η γαλλική δημοσιονομική πολιτική ήταν παραδοσιακά αρκετά συνεπής. Επιπλέον, η επιβολή του SGP τελικά έμεινε σε πολιτικές αποφάσεις.

 

Σήμερα, το βασικό ζήτημα δεν είναι πλέον ο υψηλός πληθωρισμός, αλλά μάλλον η χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Αυτό οφείλεται κυρίως στα υψηλά επίπεδα του χρέους, ενώ η ΕΚΤ αγωνίζεται να αποτρέψει τον πληθωρισμό να παραμείνει τόσο χαμηλός. Αλλά δεν υπάρχει συναίνεση στο ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να διατηρηθεί η χρηματοπιστωτική σταθερότητα και εάν ο χαμηλός πληθωρισμός είναι στα αλήθεια πρόβλημα. Η Γερμανία ως πιστωτής, δεν θεωρεί τον χαμηλό πληθωρισμό ως μεγάλη ανησυχία, και θα ήθελε να δημιουργήσει ένα πλαίσιο με βάση το οποίο οι οφειλέτες θα εξυπηρετούν το χρέος τους.

 

Επομένως δεν αποτελεί έκπληξη ότι η Γερμανία έχει παραμείνει πρωταθλητής του συστήματος που είναι βασισμένο σε κανονες και το οποίο δινει έμφαση στην ανάγκη να διατηρηθούν χαμηλά τα ελλείμματα και να ειναι τα οικονομικά κάθε χώρας σε τάξη. Η Γαλλία από την άλλη πλευρά, έχει διαφορετικά συμφέροντα, και βλέπει την ανάγκη το κράτος να έχει την ελευθερία να παρεμβαίνει όποτε θέλει, κάτι που μπορεί μερικές φορές να δικαιολογεί τα ελλείμματα και τις διασώσεις προκειμένου να αποτραπεί η κρίση. Επιπλέον, η Γαλλία δεν έχει την ίδια θέση πιστωτή όπως η Γερμανία, και η σχετικά αδύναμη οικονομία της έχει οδηγηθεί σε συνεχή ελλείμματα και σε αύξηση των επιπέδων δημοσίου χρέους. Συνεπώς, τώρα είναι πολύ πιο δύσκολο να βρεθεί μια μεγαλη συμφωνία μεταξύ αυτών των δύο βασικών χωρών της ΕΕ.

 

Έτσι, και οι δύο χώρες συνειδητοποίησαν ότι η χρηματοπιστωτική σταθερότητα είναι η κύρια πρόκληση που ντιμετωπίζει η ευρωζώνη. Δεν υπάρχει πλέον καμία ανάγκη για επείγουσα δράση, καθώς οι εντάσεις στις αγορές έχουν υποχωρήσει, ενώ η οικονομια της ευρωζώνης επεκτείνεται καθώς η απασχόληση επιστρέφει στα προ κρισης επίπεδα. Ωστόσο, αυτή η ηρεμια μπορεί να είναι μόνο προσωρινή, εξαιτίας του μεγάλου προγράμματος αγοράς ομολόγων της ΕΚΤ. Η Γαλλία, με τις μεγάλες της τράπεζες, θα πρέπει να κατανοήσει την επείγουσα ανάγκη ολοκλήρωσης της τραπεζικής ένωσης. Μια τέτοια γαλλο-γερμανική συνεργασία θα πρέπει να είναι δυνατή σε αυτόν τον τομέα.

 

Στην πραγματικότητα, το κύριο εμπόδιο για την τραπεζική ένωση πιθανώς βρίσκεται αλλού. Το στοιχείο που λείπει από την τραπεζική ένωση είναι η εγγύηση των καταθέσεων, κάτι που παραμένει μια καθαρά εθνική ευθύνη. Ωστόσο, στα μάτια των Γερμανών, μία κοινή ασφάλεια καταθέσεων δεν είναι συμβατή με την τρέχουσα πρακτική των τραπεζών να κατέχουν μεγάλα ποσά χρέους των δικών τους κυβερνήσεων. Ενδεχόμενη στάση πληρωμών του δημοσίου θα χρεοκοπούσε τις τράπεζες, με το κόστος να επηρεάζει όλη την ευρωζώνη. Η Γαλλία ίσως να μην αντιδρασει πολύ δυναμικά από αυτή την άποψη, δεδομένης της υψηλής αξιολόγησης του δικού της χρέους. Αλλά η Ιταλία θα μπορούσε να θεωρήσει δύσκολο το να συμφωνήσει στα όρια κατοχής κρατικών ομολόγων από τις τράπεσζες, διότι φοβάται πως το κόστος χρηματοδότησής της θα μπορούσε να εκτοξευτεί εάν οι ιταλικές τράπεζες δεν θα μπορούν πλέον να αγοράζουν μεγάλα ποσά του χρέους της. Ένα βασικό επομένως βήμα για την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης, απαιτεί μια ιταλό-γερμανική συμφωνία πολύ περισσότερο από μια γαλλό-γερμανική.

 

Μια ακόμη πιο θεμελιώδης συμφωνία είναι πιθανό να προκύψει αναφορικά με το δεύτερο βασικό ζήτημα, τη χρήση δηλαδή της δημοσιονομικής πολιτικής για την διατήρηση της ζήτησης σε επίπεδο ευρωζώνης. Από τη γερμανική πλευρά, τα τελευταία χρόνια έχουν αποδείξει ότι η εξάλειψη των δημοσιονομικών ελλειμμάτων είναι καλό για την οικονομία μακροπρόθεσμα. Η Γαλλία και η Ιταλία το βλέπουν διαφορετικά: για αυτούς, η Γερμανία είναι σε θέση να επιτυγχάνει πλεονάσματα διότι έχει προχωρήσει σε ανταγωνιστική μισθολογική επιβάρυνση ενώ οι άλλοι έχουν διατηρήσει τη ζήτηση με τα δικά τους ελλείμματα. Το επιχείρημά τους είναι ότι δεν μπορούν όλοι να έχουν τεράστια εξωτερικά πλεονάσματα και ότι η ευρωζώνη θα παραμείνει βυθισμένη στον αποπληθωρισμό και στη χαμηλή ανάπτυξη εάν όλοι προσπαθήσουν να ακολουθήσουν το γερμανικό παράδειγμα.

 

Αυτές οι διαφορετικές απόψεις για τον κόσμο καθιστούν άλλη μία μεγάλη συμφωνία απίθανη. Η Γαλλία είναι πιθανό να επιμείνει σε κάποιον μηχανισμό για την διατήρηση της ζήτησης σε επίπεδο ευρωζώνης, αλλά η Γερμανία είναι απίθανο να δει επίσης την ανάγκη για κάτι τέτοιο. Στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολιτικής συμφωνίας, είναι πιθανό το Βερολίνο να εξετάσει κάποια μορφή ενός μικρού προϋπολογισμού για την ευρωζώνη για επενδυτικούς σκοπούς, ιδιαίτερα εάν ο Macron αποδείξει ότι θα εξασφαλίσει την μακροπρόθεσμη σταθερότητα των γαλλικών δημοσιονομικών. Μια γερμανική παραχώρηση σε αυτό το επίπεδο θα ενίσχυε τη θέση του Macron, αλλά ένας προϋπολογισμός της ευρωζώνης εστιασμένος στις επενδύσεις θα παραμείνει απαραιτήτως πολύ περιορισμένος και θα είναι απίθανο να έχει μακροοικονομική επίδραση, καθώς ακόμη και η Γαλλία θα μπορούσε να "κλωτήσει” στο ενδεχόμενο να μεταβιβάσει μεγάλο μέρος των δικών της φορολογικών εσόδων σε μια αρχή της ευρωζώνης που δεν θα μπορούσε να ελέγξει. Τα τελευταία 20 χρόνια, διαδοχικές γαλλκές κυβερνήσεις έχουν κάνει αόριστες προτάσεις για μια "κυβέρνηση οικονομίας” της ευρωζώνης αλλά αυτές οι προτάσεις ποτέ δεν ειχαν σκοπό να περιορίσουν την ελευθερία των ελιγμών της ίδιας της γαλλικής κυβέρνησης.

 

Στον τομέα αυτό, η Ιταλία μπορεί να αποτελέσει μεγαλύτερο πρόβλημα από ό,τι η Γαλλία. Είναι δύσκολο να φανταστούμε μεγαλύτερη δημοσιονομική ολοκλήρωση όσο ένα μεγάλο κράτος μέλος έχει έναν τόσο αδύναμο συνδυασμό υψηλού χρέους και χαμηλής ανάπτυξης.

 

Για όλους αυτούς τους λόγους, είναι απίθανο η εκλογή του Macron να είναι game changer για την ευρωζώνη. Επιπλέον, καθώς η συνεχιζόμενη ανάκαμψη του ευρώ ενισχύεται, η εκτιμώμενη επιτακτική ανάγκη για ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης και για τη δημιουργία μηχανισμών για τη διαχείριση της ζήτησης σε επίπεδο ευρωζώνης, απλώς θα μειωθεί. Εάν ο Macron θέλει να αφήσει το σημάδι του στην ευρωπαϊκή σκηνή, πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι η πολιτική και οικονομική σταθερότητα στο εσωτερικό είναι προϋπόθεση για την πρόοδο σε ευρωπαϊκά θέματα. Η επιτυχία του προγράμματος εσωτερικών μεταρρυθμίσεων θα είναι ως εκ τούτου πιο σημαντική από τα διαπιστευτήριά του ως ευρώ-φίλος, καθώς μόνο με εσωτερική επιτυχία η Γαλλία θα είναι πραγματικά σε θέση να παραμείνει δίπλα-δίπλα με τη Γερμανία και να προωθήσει μια μεγάλη συμμαχία των δύο μεγαλύτερων οικονομιών στην Ευρώπη -μια συμμαχία που θα μπορούσε πραγματικά να επιτύχει πραγματική πρόοδο για την Ευρωπαϊκή Ένωση τα προσεχή έτη.

Intereconomics

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:

Αυτά ήταν τα τελευταία Χριστούγεννα με αριστερή κυβέρνηση;

Η Βρετανία αναζητεί τις Αξίες που ενώνουν το λαό της. Η Ελλάδα, όχι...

Γιατί ο Πούτιν συνεχίζει να κερδίζει τον ιδεολογικό πόλεμο

Πότε θα πάρει αποστάσεις από τον Σόιμπλε η Νέα Δημοκρατία;

Η Ελλάδα θα κάνει στροφή προς τα δεξιά. Όπως και η Μέρκελ 

Γράψτε την άποψή σας

Ροή αναρτήσεων

Ο Κωνσταντίνος Τσάτσος γράφει για την Αρχοντιά!

Η νέα γενιά αλλάζει τα πρότυπα, αλλάζει όλη την κοινωνία

Τέσσερα χρόνια αριστερά, τέσσερα χρόνια capital controls

Υπόθεση Novartis: Ζητούμενο η αξιοπρέπεια!

Το «οικονομικό πρόγραμμα- φάντασμα» του Αλέξη Τσίπρα

Και ξαφνικά, ο Τσίπρας κατηγορεί τον Μητσοτάκη για "προτίμηση στους φόρους"!

Ιμάμογλου, όπως λέμε Ερντογάν: Η οικονομία της Κωνσταντινούπολης, παράγει ηγέτες της Τουρκίας

Πρέπει να λυθεί ή όχι, ο «Γόρδιος Δεσμός» των υδρογονανθράκων στην Ανατολική Μεσόγειο;

Να πώς ο ΣΥΡΙΖΑ γονάτισε τη μεσαία τάξη...

Βρετανία: Δέκα υποψήφιοι πρωθυπουργοί, δέκα εκδοχές για το brexit!

Πρώτη φορά Αριστερά: Ποια οικονομία παραδίδει ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλέξης Τσίπρας

Η Μέι τελείωσε, ο σεισμός του brexit συνεχίζεται...

Με το «παράλληλο νόμισμα», βαθαίνει το χάσμα Ρώμης- Βρυξελλών

ΡΕΥΜΑ: Μια Διακήρυξη για την Ευρώπη

Γάγγραινα...

Politically Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Δημοφιλέστερα άρθρα

Τι σημαίνει για τον κόσμο η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ

Ούτε μια «συγνώμη» δεν θα ακουστεί για το Βατοπέδι;

Ποιος έφερε και ποιος διατηρεί τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία;

Πώς ένας φθαρμένος, αυταρχικός πολιτικός επιβίωσε ενός καλά οργανωμένου πραξικοπήματος

Πρέπει να παραδώσουμε τους Τούρκους πραξικοπηματίες, ή όχι;

Η πραγματική επιδίωξη του Τσίπρα από το χθεσινό διάγγελμα

Η Ευρώπη από την αρχή, τώρα!

Τι ακριβώς σημαίνει «τίποτα δεν θα σταματήσει την κυβέρνηση», κυρία Γεροβασίλη;

Με κάλπες θα απαντήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια δυσμενή απόφαση της Δικαιοσύνης για τα κανάλια!

Η Μεγάλη Ληστεία της Ελλάδας 1981-2011

Η εκλογή Τραμπ και η αδυναμία των Ελλήνων πολιτικών να καταλάβουν τι συνέβη...

Όλη η αλήθεια για το έλλειμμα του 2009 σε πέντε ερωτήσεις- απαντήσεις

Γι αυτούς τους πέντε λόγους, η προεδρία Τραμπ θα είναι καταπληκτική

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ... κι εκεί...

Πάει κι αυτή η ευκαιρία...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©