Αλλάζουν όλα στη Μέση Ανατολή

Δημοσιεύτηκε στις 06/06/2017 στην κατηγορία Τάσεις

του Μάριου Πομερσί

Επιχειρούμε σήμερα μια πρώτη καταγραφή των τεκτονικών αλλαγών που συντελούνται από χθες στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο την κρίση με το Κατάρ. Μόλις 10 ημέρες αφού ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε από τις μουσουλμανικές χώρες να παραμείνουν ενωμένες εναντίον του Ιράν, η διαμάχη μεταξύ του Κατάρ και κάποιων από των συμμάχων του στον Κόλπο κινδυνεύει να αλλάξει την περιφερειακή ισορροπία κατά της Τεχεράνης.

 

Πατήστε ΕΔΩ για να γραφτείτε στο newsletter του Politically. Είναι απλό κι εύκολο να μαθαίνετε πρώτοι, πού πάνε τα πράγματα.

 

Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι οργισμένα από τη συμβιβαστική γραμμή του Κατάρ απέναντι στο Ιράν, τον περιφερειακό τους αντίπαλο, και την υποστήριξη που δείχνει σε ισλαμιστικές οργανώσεις και κυρίως στη Μουσουλμανική Αδελφότητα, την οποία θεωρούν έναν επικίνδυνο πολιτικό εχθρό.

 

Η διαμάχη μεταξύ των σουνιτικών κρατών ξέσπασε μετά τη συμμετοχή του Τραμπ σε μια σύνοδο κορυφής των μουσουλμάνων ηγετών στη Σαουδική Αραβία, όπου κατήγγειλε τις «αποσταθεροποιητικές παρεμβάσεις» του Ιράν στις αραβικές χώρες, όπου η Τεχεράνη αντιπαρατίθεται με το Ριάντ για την επέκταση της επιρροής τους.

 

Η διαμάχη δεν δείχνει να περιορίζεται, αυξάνοντας τις πιθανότητες μιας μακροχρόνιας διακοπής στις σχέσεις μεταξύ της Ντόχα και των στενότερων συμμάχων της, κάτι που θα έχει σημαντικές επιπτώσεις στη Μέση Ανατολή.

 

Ο εμίρης του Κατάρ σέιχ Τάμιμ μπιν Χάμαντ αλ Θάνι θα επισκεφθεί την Τετάρτη το Κουβέιτ για να συνομιλήσει με τον ομόλογό του σέιχ Σάμπαχ αλ Άχμαντ αλ Σάμπαχ, σε μια προφανή προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η κρίση. Το Κουβέιτ, που έχει διαδραματίσει ρόλο μεσολαβητή μεταξύ των χωρών του Κόλπου και στο παρελθόν, έχει προσφερθεί να βοηθήσει στην άμβλυνση της έντασης.

 

Όμως λίγοι είναι εκείνοι, όπως μεταδίδει το ΑΠΕ, που αναμένουν να λήξει τόσο γρήγορα η διαμάχη. Πριν τρία χρόνια η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ απέσυραν τους πρεσβευτές τους από τη Ντόχα για ανάλογους λόγους, και επέστρεψαν πριν λιγότερο από έναν χρόνο.

 

Κάποιοι αναλυτές επισημαίνουν το γεγονός ότι τα μέσα ενημέρωσης του Κατάρ από τη μία και τα μέσα ενημέρωσης της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ από την άλλη αποφεύγουν να παρουσιάσουν σχετικά αμερόληπτα την κατάσταση και αντ' αυτού προτιμούν να επιδίδονται σε έναν πόλεμο πρωτοσέλιδων.

 

Στα αυστηρά ελεγχόμενα μέσα του Κόλπου, οι επιθέσεις που γίνονται μέσω του Τύπου συνήθως έχουν την άδεια της κυβέρνησης. Αυτό σημαίνει ότι μέχρι στιγμής οι δύο πλευρές επιθυμούν να κερδίσουν πόντους στις εντυπώσεις περισσότερο από το να επιδείξουν ενότητα στο εσωτερικό του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC).

 

«Το GCC είναι πιθανό να βλάψει τα συμφέροντά του εξαιτίας αυτής της διαμάχης και κινδυνεύει να γίνει περισσότερο ευάλωτο στην ιρανική επιρροή», δήλωσε ένας Δυτικός διπλωμάτης με έδρα το Κατάρ.

 

Η αφορμή για τη διαμάχη είναι ένα τηλεγράφημα του κρατικού πρακτορείου ειδήσεων του Κατάρ, σύμφωνα με το οποίο ο εμίρης της χώρας προειδοποίησε κατά μιας αντιπαράθεσης με το Ιράν, ενώ υπερασπίστηκε την παλαιστινιακή οργάνωση Χαμάς και τη σιιτική λιβανέζικη Χεζμπολάχ, που συνδέεται με την Τεχεράνη.

 

Η Ντόχα διέψευσε το τηλεγράφημα επισημαίνοντας ότι το πρακτορείο της έπεσε θύμα κυβερνοεπίθεσης, όμως τα μέσα στη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ εξακολούθησαν να μεταδίδουν την είδηση, προκαλώντας την οργή του Κατάρ.

 

Η αντιπαράθεση αυτή φέρνει ξανά στο προσκήνιο τις παλιές κατηγορίες ότι το Κατάρ υποστηρίζει τη Μουσουλμανική Αδελφότητα, η οποία έχει παρουσία στο μεγαλύτερο μέρος του μουσουλμανικού κόσμου και η πολιτική ιδεολογία της αμφισβητεί την αρχή της δυναστικής εξουσίας. Το Ριάντ και το Αμπού Ντάμπι επίσης υποπτεύονται ότι το Κατάρ αντιμετωπίζει θετικά την επεκτατικότητα του Ιράν.

 

Κάποιοι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι δύο χώρες αισθάνθηκαν ότι τώρα είναι μια κατάλληλη περίοδος για να εκφράσουν τις επικρίσεις τους εις βάρος του Κατάρ, μετά την εμβάθυνση της φιλίας τους με τον Τραμπ καθώς εκτιμούν ότι οι απόψεις του για το Ιράν και τις ένοπλες ισλαμιστικές οργανώσεις συνάδουν περισσότερο με τις δικές τους παρά με αυτές της Ντόχα.

 

«Όταν ο Τραμπ προσέφερε πλήρη στήριξη στο Ριάντ και είπε "ας απομονώσουμε το Ιράν", αυτό έστειλε ένα μήνυμα στα ΗΑΕ και τους Σαουδάραβες, οι οποίοι αισθάνθηκαν ενθαρρυμένοι και είπαν: ας βγάλουμε ό,τι έχουμε για το Κατάρ», σχολίασε ο Γκερντ Νόνμαν καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Μελετών του Κόλπου στο πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν του Κατάρ.

 

Μια ρήξη μεταξύ της Ντόχα και των στενότερων συμμάχων της μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις σε όλη τη Μέση Ανατολή, όπου οι χώρες του Κόλπου χρησιμοποιούν την οικονομική και πολιτική τους ισχύ για να επηρεάσουν τα γεγονότα στη Λιβύη, την Αίγυπτο, τη Συρία, το Ιράκ και την Υεμένη.

 

Σύμφωνα με τον Νόνμαν, το Κουβέιτ και το Ομάν σίγουρα δεν επιθυμούν μια μεγάλη ρήξη. «Δεν είναι προς το συμφέρον κανενός όλο αυτό να μετατραπεί σε μια μεγάλη διαμάχη (...), όμως μερικές φορές αυτά τα πράγματα διογκώνονται από μόνα τους», εκτίμησε.

 

Η διπλωματική ένταση απειλεί το διεθνές κύρος του Κατάρ, στο οποίο βρίσκεται μια μεγάλη αμερικανική στρατιωτική βάση και πρόκειται να φιλοξενήσει το Παγκόσμιο Κύπελο Ποδοσφαίρου το 2020. Επί χρόνια εμφανιζόταν ως μεσολαβητής και ισχυρός παίκτης στις πολλές διαμάχες της περιοχής.

 

Φυσικό αέριο vs πετρέλαιο- μια "κόντρα" 22 ετών

 

Ούτε οι θρησκευτικές διαφορές, ούτε οι διαφορετικές αντιλήψεις περί την τρομοκρατία έχουν δημιουργήσει το χάσμα ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ. Η πραγματική αιτία της σύγκρουσης, που δρομολογείται από το 1995, είναι το φυσικό αέριο.

 

Πάμε, λοιπόν, πίσω, στο 1995 όταν ο πατέρας του σημερινού εμίρη του Κατάρ, ο Tamim bin Hamad Al Thani ανέτρεψε τον δικό του πατέρα, φίλα προσκείμενο στη Σαουδική Αραβία, και ταυτόχρονα το Κατάρ πραγματοποιούσε την πρώτη αποστολή υγροποιημένου φυσικού αερίου από την “Μεγαλύτερη Δεξαμενή του Κόσμου”, όπως λέγεται το “βόρειο Οικόπεδο”, το οποίο παρέχει σχεδόν ότο το φυσικό αέριο του Κατάρ. Τη μεγάλη αυτή δεξαμενή, όμως, το Κατάρ τη μοιράζεται μετο Ιράν, τον μεγαλύτερο αντίπαλο της Σαουδικής Αραβίας στη Μέση Ανατολή.

 

Ο πλούτος που ακολούθησε από την εμπορία του φυσικού αερίου, δεν κατέστησε απλώς το Κατάρ το πλουσιότερο κράτος στη γη, με μέσο ετήσιο εισόδημα ανά κάτοικο τα 130.000 δολάρια, αλλά επίσης τον μεγαλύτερο εξαγωγέα υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο. Από την άλλη μεριά, η επιλογή του Κατάρ να πλουτίσει από το φυσικό αέριο, το κατέστησε de facto αντίπαλο με τα υπόλοιπα κράτη της Μέσης Ανατολής, των οποίων το συγκριτικό πλεονέκτημα είναι το πετρέλαιο, το απομόνωσε από το Συμβούλιο Συνεργασίας των χωρών του Κόλπου και, φυσικά, του επέτρεψε να αποκολληθεί από το σφικτό εναγκαλισμό της Σαουδικής Αραβίας.

 

Αντίστοιχα, το Κατάρ μέσα σε αυτή την 22ετία έκτισε τις δικές του σχέσεις, κυρίως με το Ιράν και τις ΗΠΑ (το Κέντρο Επιχειρήσεων των ΗΠΑ στο Κόλπο, έχει έδρα του το Κατάρ) , αλλά και πιο πρόσφατα, με τη Ρωσία. Το Ταμείο Επενδύσεων του Κατάρ συμφώνησε πέρυσι να επενδύσει 2,7 δισεκατομμύρια δολάρια στην κρατική Rosneft Oil Co. PJSC της Ρωσίας.

 

"Το Κατάρ υπήρξε ένα είδος υποτελούς δομής της Σαουδικής Αραβίας, αλλά χρησιμοποίησε την αυτονομία που δημιούργησε ο πλούτος του φυσικού αερίου για να αποκτήσει έναν ανεξάρτητο ρόλο", δήλωσε ο Τζιμ Κρέιν, ερευνητής ενέργειας στο Baker Institute του Πανεπιστημίου Rice στο Χιούστον του Τέξας. "Η υπόλοιπη περιοχή αναζητά την ευκαιρία να 'ψαλιδίσει' τα φτερά του Κατάρ".

 

Την ευκαιρία αυτή έδωσε η πρόσφατη επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην περιοχή, όπου κάλεσε “όλα τα έθνη με συνείδηση” να απομονώσουν το Ιράν. Όταν το Κατάρ διαφώνησε με αυτή την παραίνεση, δόθηκε το έναυσμα για την συντονισμένη επίθεση εναντίον του.-

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 

Οικονομία και ανάπτυξη- η έρευνα της Καπα Research που παρουσιάστηκε στην εκδήλωση του ΡΕΥΜΑτος

 

Πώς οι ελληνικές επιχειρήσεις θα συμβάλλουν στην ανασυγκρότηση της χώρας

 

Πλάτων Μαρλαφέκας: Πώς η πρωτοβουλία ΕΛΛΑ-ΔΙΚΑ ΜΑΣ προάγει την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας

 

Άγις Πιστιόλας: Τι σημαίνει το τρίπτυχο "παραγωγή, έδρα, ιδιοκτησία";

 

Μανώλης Αγγελάκας: Τι περιμένουν από την Πολιτεία και την κοινωνία οι ελληνικές παραγωγικές επιχειρήσεις;

 

Πάθος για την Ελλάδα: Η ομιλία του Θανάση Σκορδά

 

Η κίνηση της πατριωτικής οικονομίας 

Γράψτε την άποψή σας

Politically Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Δημοφιλέστερα άρθρα

Τι σημαίνει για τον κόσμο η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ

Ούτε μια «συγνώμη» δεν θα ακουστεί για το Βατοπέδι;

Ποιος έφερε και ποιος διατηρεί τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία;

Πώς ένας φθαρμένος, αυταρχικός πολιτικός επιβίωσε ενός καλά οργανωμένου πραξικοπήματος

Πρέπει να παραδώσουμε τους Τούρκους πραξικοπηματίες, ή όχι;

Η πραγματική επιδίωξη του Τσίπρα από το χθεσινό διάγγελμα

Τι ακριβώς σημαίνει «τίποτα δεν θα σταματήσει την κυβέρνηση», κυρία Γεροβασίλη;

Η Ευρώπη από την αρχή, τώρα!

Με κάλπες θα απαντήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια δυσμενή απόφαση της Δικαιοσύνης για τα κανάλια!

Η Μεγάλη Ληστεία της Ελλάδας 1981-2011

Η εκλογή Τραμπ και η αδυναμία των Ελλήνων πολιτικών να καταλάβουν τι συνέβη...

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ... κι εκεί...

Γι αυτούς τους πέντε λόγους, η προεδρία Τραμπ θα είναι καταπληκτική

Πάει κι αυτή η ευκαιρία...

Όλη η αλήθεια για το έλλειμμα του 2009 σε πέντε ερωτήσεις- απαντήσεις

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©