Νέα Δημοκρατία, μια σαραντάρα γεμάτη ρυτίδες

Δημοσιεύτηκε στις 04/10/2016 στην κατηγορία Κληρονομιά

του Διαμαντή Σεϊτανίδη

Συμπληρώνονται σήμερα 42 χρόνια από την ημέρα που ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ίδρυσε τη Νέα Δημοκρατία. Ο μεγάλος αυτός ηγέτης, που κατάφερε να αποκαταστήσει αναίμακτα τη Δημοκρατία στη χώρα μας μετά την κατάρρευση της χούντας και την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, χρειάστηκε να δημιουργήσει έναν πολιτικό φορέα, ώστε ο ίδιος ως επικεφαλής του να ηγηθεί της πρώτης μεταπολιτευτικής περιόδου και να πραγματοποιήσει το δεύτερο εθνικό του σκοπό, την ολοκλήρωση της ένταξης της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή οικογένεια, την οποία ο ίδιος είχε ξεκινήσει στις αρχές της δεκαετίας του ’60.

 

Ο Καραμανλής επέστρεψε στην Ελλάδα τον Ιούλιο του 1974 ως εθνικός ηγέτης, όχι ως επικεφαλής μιας μόνο παράταξης. Το 54% που έλαβε στις πρώτες ελεύθερες εκλογές της 17/11/74 επιβεβαιώνουν τη χαλαρή σχέση που ο ίδιος είχε με τη στενά εννοούμενη κομματική ζωή. Βασίστηκε κυρίως σε παλαιούς, δοκιμασμένους συνεργάτες του κι επιχείρησε μια δειλή ανανέωση προσώπων, όπως απαιτούσαν οι έκρυθμες καταστάσεις της εποχής.  Παρ’ όλα αυτά, προχώρησε σε προσυνεδριακές διαδικασίες και ακολούθως στο πρώτο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας στη Χαλκιδική, όπου κατέγραψε ως ιδεολογία της Νέας Δημοκρατίας τον Ριζοσπαστικό Φιλελευθερισμό, ένα από τα πιο προοδευτικά κείμενα που δημοσιοποιήθηκαν κατά τη Μεταπολίτευση. Στη συνέχεια, παρέδωσε το κόμμα στους επιγόνους του.

 

Είναι, νομίζω, κοινός τόπος να πει κανείς ότι οι επίγονοι του Κωνσταντίνου Καραμανλή στην ηγεσία της ΝΔ δεν στάθηκαν στο ύψος των περιστάσεων. Η βραχεία προεδρία Ράλλη λόγω της βαριάς ήττας του 1981 κι η κλονισμένη υγεία Αβέρωφ έκαναν τους δυο πρώτους διαδόχους του ιδρυτή, de facto μεταβατικούς.

 

Ο πρώτος που πραγματικά θα μπορούσε να δώσει μια σύγχρονη φυσιογνωμία στο κόμμα της ελληνικής κεντροδεξιάς ήταν ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Εδώ συναντάμε το πρώτο παράδοξο: Υπό την ηγεσία του κρητικού πολιτικού η Νέα Δημοκρατία επιχείρησε ένα θαρραλέο ιδεολογικό και πολιτικό άνοιγμα στο χώρο του φιλελευθερισμού, όπως άλλωστε επέτασσε ο Ριζοσπαστικός Φιλελευθερισμός του Καραμανλή, αλλά συγχρόνως διατήρησε κι επέτεινε τις αναχρονιστικές κομματικές δομές, την ανυπαρξία εσωκομματικού διαλόγου και παραγωγής στελεχών, το περίκλειστο της Νέας Δημοκρατίας από την κοινωνία. Προωθήθηκαν «δικά» του παιδιά, πολλές φορές και κόντρα στη φυσική κομματική εξέλιξη, παραμερίστηκαν άλλοι που δεν ήταν «δεδομένοι». Κυρίως, όμως, το κόμμα αυτό έγινε ιδεολογικά και προγραμματικά φιλελεύθερο, αλλά εσωτερικά παρέμεινε ανελεύθερο. Ουσιαστικά ο Μητσοτάκης κατέληξε στο ότι μόνο εάν δημιουργήσει έναν κομματικό μηχανισμό- αντίγραφο του ΠΑΣΟΚ θα μπορούσε να τον χρησιμοποιήσει για να ρίξει το ΠΑΣΟΚ. Έτσι, η ΝΔ έγινε κακέκτυπο του ΠΑΣΟΚ. Διορισμούς ο Μένιος; Διορισμούς κι ο Κώστας. Κομματικό συνδικαλισμό ο Παπανδρέου; Κομματικό συνδικαλισμό κι ο Μητσοτάκης. Κομματική αυτοδιοίκηση η αριστερά; Κομματική κι η δεξιά. Μαζοποίηση του κόμματος ο Ανδρέας; Μαζοποίηση του κόμματος κι ο Μητσοτάκης. Η Νέα Δημοκρατία έγινε ένα «γαλάζιο ΠΑΣΟΚ», συμβιβασμένη με το ρόλο να αναπληρώνει το «αυθεντικό ΠΑΣΟΚ» όποτε εκείνο κουραζόταν από την πολυετή παραμονή του στην εξουσία.

 

Κανείς από τους επόμενους αρχηγούς της Νέας Δημοκρατίας δεν άλλαξε αυτή την πορεία. Ακόμα και στις μέρες του Κώστα Καραμανλή, το μόνο που επιχειρήθηκε ήταν οι βιώσιμες συμμαχίες ανάμεσα στις διαμορφωμένες φατρίες της παράταξης. Όπου αυτές δεν μπορούσαν να συμφωνηθούν, όπως στην υπόθεση των «6», οι διαγραφές ήταν μονόδρομος.

 

Σε αυτό το περιβάλλον, από την εποχή του Κώστα Μητσοτάκη ενεργοποιήθηκαν «δημοκρατικές διαδικασίες» που διασκέδαζαν την επιθυμία της πολιτικής και κομματικής βάσης της Νέας Δημοκρατίας για περισσότερη –και γνησιότερη- Δημοκρατία. Μια στοιχειώδης πολιτική συζήτηση, μακριά από τα κομματικά όργανα αλλά ανοικτή στους λίγους που ενδιαφέρονταν, γινόταν στο πλαίσιο του ΚΠΕΕ. Εκλογές ανάδειξης κομματικών οργάνων, πάντα υπό τον ασφυκτικό έλεγχο των ανθρώπων της εκάστοτε ηγεσίας, γίνονταν. Μόνιμη επωδός, όμως, ήταν η παντοκρατορία του γραφείου του αρχηγού. Αυτό το γραφείο, δηλαδή οι πάσης φύσεως πραιτοριανοί, καθόριζαν τα αποτελέσματα κάθε εσωκομματικής δημοκρατικής διαδικασία, πριν καν στηθούν οι κάλπες.

 

Αυτή η εγκληματική πρακτική, δημιούργησε αγελαίες συμπεριφορές και σε μεγάλο τμήμα της οργανωμένης βάσης της ΝΔ με την ενεργό καθοδήγηση της κομματικής ελίτ. Αντί για παραγωγικές πολιτικές συζητήσεις και δράσεις, πολλοί εξαντλούσαν την κομματική τους συνεισφορά στην άκριτη επιχείρηση στήριξης του εκάστοτε αρχηγού. Η πολιτική κριτική εξέλιπε πλήρως, η όποια αμφισβήτηση εκλαμβανόταν ως υπονόμευση, η «σιωπή των αμνών» έγινε μονόδρομος για κομματική εξέλιξη και κυβερνητική «αξιοποίηση». Προφανής σκοπός, η επάνοδος στην εξουσία και η συμπεριφορά της κυβερνητικής ΝΔ κατ’ εικόνα και ομοίωση με εκείνη του ΠΑΣΟΚ!

 

Έτσι, σιγά- σιγά κι ανεπαίσθητα, ο πολιτικός οργανισμός που λέγεται Νέα Δημοκρατία, συνήθισε να υφίσταται τις πολιτικές συγκυρίες που άλλοι προετοίμαζαν, αντί ο ίδιος ο οργανισμός να παίρνει σε κάθε επίπεδο ριζοσπαστικές πρωτοβουλίες πραγματικής πολιτικής ανανέωσης. Ο λαϊκός χαρακτήρας του κόμματος αφορούσε μόνο στα χειροκροτήματα των κλακαδόρων σε μαζικές –ολοένα και πιο ανιαρές- ομιλίες των πολιτικών στελεχών. Κανένας διάλογος, καμία προσπάθεια να ακουστεί η βάση του κόμματος. Τόσο, που όσο περνούσαν τα χρόνια, αυτοί που αποτελούσαν την οργανωμένη βάση δεν έμπαιναν καν στον κόπο να διεκδικήσουν να ακούγονται. Πήγαιναν στις ομιλίες μόνο για να ακούσουν. Ήταν μια σιωπηλή συμφωνία παράδοσης της κομματικής βάσης που απλώς έπρεπε να ακούει και να ψηφίζει τους εκλεκτούς της εκάστοτε πολιτικής ελίτ. "Ανεπαισθήτως, με έκλεισαν από τον κόσμο έξω", που θάλεγε κι ο Καβάφης...

 

Τι πιο φυσιολογικό; Με τέτοια κομματική ζωή, σταδιακά στην αρχή και πολύ πιο έντονα στη συνέχεια, πολίτες με άποψη, με εδραία πεποίθηση για την ανάγκη αλλαγής πορείας της Ελλάδας, με διεκδικητικές τάσεις, με έντονη φιλοπατρία και συγκροτημένη αντίθεση στο μοντέλο κομματικής ζωής που λάνσαρε το ανδρεϊκό ΠΑΣΟΚ και μιμήθηκε με προθυμία η Νέα Δημοκρατία, είτε περιθωριοποιούνταν είτε διαχώριζαν τους δρόμους τους από το δρόμο της Νέας Δημοκρατίας.

 

Αποτέλεσμα: Εδώ και αρκετά χρόνια, τα προνομιακά κοινά στα οποία απευθύνεται το κόμμα που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, είναι οι νοικοκυρές κι οι συνταξιούχοι. Με όλα τα παραγωγικά τμήματα της ελληνικής κοινωνίας η Νέα Δημοκρατία έχει προβληματική σχέση, ενώ σταθερά η απήχησή της στη νεολαία βρίσκεται σε μονοψήφια ποσοστά. Θα έλεγε κανείς ότι η μεγαλύτερη ελπίδα αυτού του κόμματος είναι η επιμήκυνση του προσδόκιμου ζωής στη σύγχρονη Ελλάδα.

 

Στα 42 της χρόνια, η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται στην άχαρη θέση να μην αρέσει. Δεν αρέσει η συνολική της παρουσία. Δεν αρέσει ο εκτός πραγματικότητας μικρόκοσμος της, που πάντα προσκρούει βάναυσα στη σκληρή πραγματικότητα τα βράδια των εκλογικών αναμετρήσεων. Δεν αρέσουν τα ίδια και τα ίδια πρόσωπα, που μετείχαν ενεργά στο να φτάσει η Ελλάδα στην χρεοκοπία και τη μακροχρόνια ύφεση, και που τώρα διατυπώνουν με ύφος καρδιναλίου, «λύσεις που μόνο αυτοί μπορούν να υλοποιήσουν». Δεν αρέσει η ελληνική «δεξιά», σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Δύση με αποκλειστικά υπεύθυνη τη Νέα Δημοκρατία των φατριών, των γόνων, των κολεγιόπαιδων, των ανεπάγγελτων. Αυτών που καταπαλκώνουν και τους λίγους πραγματικά αξιόλογους, όσους μπήκαν στην πολιτική με την ευγενή φιλοδοξία να προσφέρουν στην Πατρίδα, αφού πρώτα απέδειξαν ότι μπορούν να ξεχωρίσουν στην κοινωνία.

 

Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Νέας Δημοκρατίας σήμερα, είναι ότι πιστεύει πως θα σβήσει τις ρυτίδες της, μόνο με φτιασιδώματα. Και πάλι, η πραγματικότητα θα την προσγειώσει, αν δεν αλλάξει μυαλά...- 

 

Θέλετε να είστε ενήμεροι για όλες τις αναρτήσεις μας; Γραφτείτε στο newsletter του Politically, για να μαθαίνετε πρώτοι, πού πάνε τα πράγματα. Πατήστε εδώ, είναι εύκολο και γρήγορο...

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 

Γράψτε την άποψή σας

Politically Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Δημοφιλέστερα άρθρα

Τι σημαίνει για τον κόσμο η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ

Ούτε μια «συγνώμη» δεν θα ακουστεί για το Βατοπέδι;

Ποιος έφερε και ποιος διατηρεί τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία;

Η Μεγάλη Ληστεία της Ελλάδας 1981-2011

Πώς ένας φθαρμένος, αυταρχικός πολιτικός επιβίωσε ενός καλά οργανωμένου πραξικοπήματος

Πρέπει να παραδώσουμε τους Τούρκους πραξικοπηματίες, ή όχι;

Η πραγματική επιδίωξη του Τσίπρα από το χθεσινό διάγγελμα

Η Ευρώπη από την αρχή, τώρα!

Τι ακριβώς σημαίνει «τίποτα δεν θα σταματήσει την κυβέρνηση», κυρία Γεροβασίλη;

Με κάλπες θα απαντήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια δυσμενή απόφαση της Δικαιοσύνης για τα κανάλια!

Η εκλογή Τραμπ και η αδυναμία των Ελλήνων πολιτικών να καταλάβουν τι συνέβη...

Όλη η αλήθεια για το έλλειμμα του 2009 σε πέντε ερωτήσεις- απαντήσεις

Γι αυτούς τους πέντε λόγους, η προεδρία Τραμπ θα είναι καταπληκτική

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ... κι εκεί...

Πάει κι αυτή η ευκαιρία...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©