Η πολυεπίπεδη κρίση στην Ευρασία θυμίζει τις παραμονές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου

Δημοσιεύτηκε στις 12/09/2016 στην κατηγορία Ευρώπη

της Κατερίνας Παναγιώτου

Η ενδοχώρα της Ευρασίας βρίσκεται σε κρίση και όπως επισημαίνουν αναλυτές, η τελευταία φορά που ο κόσμος παρουσίαζε ανάλογη εικόνα ήταν την παραμονή του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Εστίες της κρίσης που μοιάζει να σιγοβράζει εντοπίζονται στην Ευρώπη, τη Ρωσία, τη Μέση Ανατολή και την Κίνα και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Κατ' επέκταση η παγκόσμια τάξη τείνει να οδηγηθεί προς μια σημαντική αναδιαμόρφωση. Κι αν αυτό δεν σημαίνει κατ' ανάγκη έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο, ωστόσο η πιθανότητα έκρηξης ενός πολέμου δεν είναι δυνατόν να απορριφθεί.

 

Όσοι υπερθεματίζουν σε αυτή την εκδοχή, έχουν τα δικά τους επιχειρήματα:

 

·  Η αστάθεια που προηγήθηκε του Β' Παγκοσμίου Πολέμου ήταν παρόμοια με τις συνθήκες που επικρατούν στην Ευρασία σήμερα.

 

·  Ρωσία, Κίνα, Μέση Ανατολή και Ευρώπη είναι αντιμέτωπες διαφορετικού βαθμού πολιτική, οικονομική, κοινωνική και θεσμική κρίση. Μάλιστα, αυτές οι κρίσεις έχουν αρχίσει να αλληλεπιδρούν.

 

·  Οι Ηνωμένες Πολιτείες που ήταν μια αναδυόμενη δύναμη στις παραμονές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έχουν σήμερα εξελιχθεί σε παγκόσμιο ηγεμόνα. Βεβαίως, θα μπορούσαν μέχρι την τελευταία στιγμή, να αποφύγουν την απευθείας ανάμιξη.

 

·  Το πιο σημαντικό στοιχείο όμως είναι ότι δεν φαίνεται να υπάρχει κάτι που να μπορεί να ανακόψει την ορμή αυτών των κρίσεων.


Σχεδόν 5 από τα 7,4 δισεκ. του πληθυσμού της Γης ζουν σήμερα στην περιοχή της Ευρασίας και θα ' λεγε κανείς ότι χτυπάει σ' αυτήν η καρδιά της ανθρωπότητας. Αν και η Ευρασία ήταν πάντοτε μια ταραγμένη περιοχή, τα τελευταία χρόνια, οι απειλές που την ταλανίζουν έχουν προσλάβει μια πραγματικά δυσοίωνη μορφή. Η κατάσταση σε πολλές περιοχές της έχει αποσταθεροποιηθεί και επιπλέον οι περιοχές αυτές έχουν αρχίσει να αλληλεπιδρούν, κάτι που συνέβαινε και πριν την έκρηξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Αυτό ερμηνεύεται ως πέρασμα σε μια νέα ιστορική φάση που περιλαμβάνει αυξημένους κινδύνους. Εάν μη τι άλλο σημαίνει πως περνάμε στη φάση που το παγκόσμιο σύστημα αλλάζει και μάλιστα με ριζικό τρόπο. Και όπως έχει αποδειχθεί όταν «η καρδιά της ανθρωπότητας» δέχεται ισχυρές πιέσεις αλλάζει η συνολική εικόνα της ανθρωπότητας.

 

Επί του παρόντος, η Ευρώπη, η Ρωσία, η Κίνα και η Μέση Ανατολή δέχονται τις πλέον ισχυρές αποσταθεροποιητικές πιέσεις. Η αποσταθεροποίηση στην Ευρώπη είναι οικονομική, κοινωνική και θεσμική. Στη Ρωσία, είναι οικονομική και στρατηγική. Στην Κϊνα, είναι οικονομική και κοινωνική ενώ στη Μέση Ανατολή παρατηρείται πολιτισμική και στρατιωτική αποσταθεροποίηση.

 

Πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο

 

Στην πραγματικότητα, τα αίτια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου προηγήθηκαν του Α΄ Παγκοσμίου γι αυτό και πολλοί λένε πως πρέπει να αντιμετωπίζουμε τους δυο αυτούς πολέμους ως έναν πόλεμο με μια εκεχειρία. Ο δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος απλώς συνέχισε τον πρώτο Παγκόσμιο εξαπλώνοντάς τον στην Ευρασία.

 

Σύμφωνα με ειδικούς αναλυτές, τρία ήταν τα αίτια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

 

Το ένα ήταν η ανάδυση μιας νέας ομάδας δυνάμεων της Γερμανίας, της Ιαπωνίας και των Ηνωμένων Πολιτειών που χρειάστηκε για τον επαναπροσδιορισμό του παγκόσμιου συστήματος. Απ' αυτές καμία δεν είχε εξέχοντα ρόλο κατά τον 19ο αιώνα.

 

Δεύτερη αιτία ήταν οι οικονομικές συνέπειες του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η κατάρρευση της Γερμανίας και το κόστος σε ανθρώπους και χρήματα εξάντλησε οικονομικά τη Γαλλία και τη Βρετανία. Η Γερμανία δεν μπορούσε να κάνει εξαγωγές και εισαγωγές ενώ η Ρωσία αντιμετώπισε μια επανάσταση που επηρέασε δυσμενώς ακόμη περισσότερο την οικονομική ζωή της και άνοιξε την πόρτα σε αποσταθεροποιητικά πολιτικά κινήματα.

 

Η τρίτη αιτία ήταν απόρροια των δύο προηγούμενων. Ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος είχε καλλιεργήσει τη δυσπιστία μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών.

 

Ταυτόχρονα, η κατάρρευση των αυτοκρατοριών των Αψβούργων, των Ρομανόφ και της Οθωμανικής, μετά την ήττα στον πόλεμο είχε οδηγήσει στη δημιουργία ενός μεγάλου αριθμού νέων ανεξάρτητων χωρών που δεν εμπιστεύονταν η μια την άλλη και η εξωτερική τους πολιτική ήταν εξαιρετικά απρόβλεπτη.

 

Επιπλέον η παγκόσμια οικονομική ύφεση μετά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είχε προκαλέσει σημαντική ενίσχυση του εθνικισμού σε όλες τις χώρες, με δεδομένο βέβαια ότι εκδηλωνόταν με διαφορετικούς τρόπους. Οι διεθνείς εντάσεις και η σοβαρή οικονομική δυσλειτουργία είχαν ριζοσπαστικοποιήσει και κατακερματίσει το ευρωπαϊκό σύστημα.

 

Κάτι εξίσου σημαντικό ήταν η στάση που τηρούσαν οι ΗΠΑ που διέρχονταν βαθιά ύφεση μετά το 1929. Με δεδομένο ότι είχαν αναμιχθεί σημαντικά στην ανατολική Ασία, εκμεταλλεύθηκαν το γεγονός της μεγάλης απόστασης από την Ευρασία για να μείνουν όσο μπορούσαν έξω από τον πόλεμο στην Ευρώπη.

 

Παράλληλα, αγωνίζονταν για την ανόρθωση της οικονομίας τους. Έτσι κι αλλιώς, κατά τη δεκαετία πριν από το ξέσπασμα του πολέμου η Ευρώπη είχε οικονομικά καταρρεύσει, στη Μέση Ανατολή είχε κυριαρχήσει η Βρετανία και νέες ισορροπίες είχαν διαμορφωθεί.

 

Κι ενώ στην ιστορία καμιά κατάσταση δεν μπορεί να μείνει απαράλλαχτη με το πέρασμα του χρόνου, εν τούτοις οι τάσεις είναι ενδεικτικές για τη διαμόρφωση αντιστοιχιών.

 

Σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ηγεμονικό ρόλο στη διεθνή πολιτική σκηνή. Οι νέες δυνάμεις που αναδύονται έρχονται ωστόσο να κλονίσουν τον κόσμο που οι ΗΠΑ συγκρότησαν μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Κίνα αναδεικνύεται σε μεγάλη οικονομική και στρατιωτική δύναμη. Η Ρωσία, μετά την κατάρρευσή της στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου επανέρχεται τώρα ως ανερχόμενη δύναμη που επιδιώκει να επαναπροσδιορίσει τη νέα παγκόσμια τάξη.

 

Παράλληλα και δυνάμεις του ισλαμικού κόσμου θέλουν να παίξουν ρόλο σ’ αυτή την περίφημη νέα τάξη θέτοντας τους δικούς τους όρους και δημιουργώντας ένα συνεκτικό ισλαμικό καθεστώς στη Μέση Ανατολή, με μια ανοιχτή προοπτική για το μέλλον.


Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι τώρα στο επίκεντρο της διεθνούς εγκατάστασης. Οι νέες εξουσίες που αυξάνονται να αμφισβητήσει τον κόσμο οι Ηνωμένες Πολιτείες που κατασκευάστηκαν μετά το Β 'Παγκόσμιο Πόλεμο. Η Κίνα έχει αναδειχθεί ως μεγάλη οικονομική δύναμη και μια αυξανόμενη στρατιωτική δύναμη.

 

Η Ρωσία, μετά την κατάρρευση του στο τέλος του Ψυχρού Πολέμου, έχει επίσης επανεμφανιστεί ως μια ανερχόμενη δύναμη, που θέλει να επαναπροσδιορίσει το διεθνές σύστημα. Και οι διάφορες πτυχές του ισλαμικού κόσμου αναζητούν να επαναπροσδιορίσει το διεθνές σύστημα, για πρώτη φορά από προσπαθώντας να κατασκευάσει ένα συνεκτικό ισλαμικό καθεστώς στη Μέση Ανατολή και, στη συνέχεια, θέτοντας μια ευρύτερη πρόκληση.

 

Την ίδια ώρα η οικονομική κρίση του 2008 έφερε μια συστημική αστάθεια σε ολόκληρο τον κόσμο με συρρίκνωση της παγκόσμιας οικονομίας και σοβαρές κοινωνικές συνέπειες.

 

Το γεγονός δε, της αλληλεπίδρασης των περιφερειακών κρίσεων επιβάλλει μια ιν βίτρο θεώρηση κάθε πτυχής τους ξεχωριστά προκειμένου να προκύψει μια σχετικά ασφαλής εκτίμηση για τα θεμέλια της επόμενης μέρας.-

 

Θέλετε να είστε ενήμεροι για όλες τις αναρτήσεις μας; Γραφτείτε στο newsletter του Politically, για να μαθαίνετε πρώτοι, πού πάνε τα πράγματα. Πατήστε εδώ, είναι εύκολο και γρήγορο...

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:

Τα τρία πολιτικά αφηγήματα του Τσίπρα στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης

Μεσογειακή Σύνοδος, ένα ωραίο προϊόν προς πώληση

Πόσο θα επηρεαστεί η αμυντική πολιτική της Ευρώπης από το brexit;

Απορρίμματα κι απόβλητα, δεν ενοχλούν το πολιτικό κατεστημένο

 

Γράψτε την άποψή σας

Politically Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Δημοφιλέστερα άρθρα

Τι σημαίνει για τον κόσμο η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ

Ούτε μια «συγνώμη» δεν θα ακουστεί για το Βατοπέδι;

Ποιος έφερε και ποιος διατηρεί τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία;

Η Μεγάλη Ληστεία της Ελλάδας 1981-2011

Πώς ένας φθαρμένος, αυταρχικός πολιτικός επιβίωσε ενός καλά οργανωμένου πραξικοπήματος

Πρέπει να παραδώσουμε τους Τούρκους πραξικοπηματίες, ή όχι;

Η πραγματική επιδίωξη του Τσίπρα από το χθεσινό διάγγελμα

Η Ευρώπη από την αρχή, τώρα!

Τι ακριβώς σημαίνει «τίποτα δεν θα σταματήσει την κυβέρνηση», κυρία Γεροβασίλη;

Με κάλπες θα απαντήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια δυσμενή απόφαση της Δικαιοσύνης για τα κανάλια!

Η εκλογή Τραμπ και η αδυναμία των Ελλήνων πολιτικών να καταλάβουν τι συνέβη...

Όλη η αλήθεια για το έλλειμμα του 2009 σε πέντε ερωτήσεις- απαντήσεις

Γι αυτούς τους πέντε λόγους, η προεδρία Τραμπ θα είναι καταπληκτική

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ... κι εκεί...

Πάει κι αυτή η ευκαιρία...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©