Πρόκληση για την Ανοικτή Κοινωνία, η ικανοποίηση των νέων αναγκών του ανθρώπου

Δημοσιεύτηκε στις 07/09/2016 στην κατηγορία Τάσεις

της Κατερίνας Παναγιώτου

Μπορεί η ανθρώπινη ζωή να έχει περιγραφεί από τον Thomas Hobbes (τον γνωστό Άγγλο φιλόσοφο) ως «άσχημη, κτηνώδης και σύντομη» αλλά η επιστημονική, οικονομική και κοινωνική πρόοδος έχουν σημαντικά συμβάλει -αν και όχι ισομερώς ούτε «δίκαια» για όλες τις χώρες του κόσμου- ώστε η σύγχρονη ζωή να είναι τουλάχιστον λιγότερο άσχημη και κτηνώδης και σίγουρα καθόλου σύντομη. Η θετική προσέγγιση προσδιορίζει ως νέα πρόκληση να διασφαλίσουμε πως η περαιτέρω πρόοδος θα είναι προς τη σωστή κατεύθυνση ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ακόμη και αναθεώρηση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της ζωής μας. Από κάθε άποψη, η ζωή σε τρία στάδια: εκπαίδευση, εργασία, σύνταξη δεν φαίνεται να είναι σε συνάφεια με το μέλλον μας.

 

Τα τελευταία διακόσια χρόνια, η αύξηση του προσδόκιμου ζωής μας χαρίζει δυο χρόνια κάθε μια δεκαετία κι αν αυτό συνεχιστεί, στις ανεπτυγμένες χώρες τα παιδιά που γεννιούνται σήμερα έχουν πάνω από 50% πιθανότητες να φθάσουν στα 105. Επίσης, κατά μέσο όρο το μεγαλύτερο μέρος της ζωής μας θα το ζούμε υγιείς κι αυτό σημαίνει πως στο μέλλον θα αλλάξει συνολικά ο τρόπος που αντιμετωπίζεται η περίθαλψη και η σύνταξη.

 

Ωστόσο η μακροβιότητα δεν έχει να κάνει αποκλειστικά με τη γήρανση αλλά επηρεάζει σημαντικά κάθε ηλικία. Ένας πρόχειρος υπολογισμός δείχνει ότι οι σημερινοί 20άρηδες θα δουλεύουν πιθανότατα μέχρι τα 80 τους και οι σαραντάρηδες μέχρι τα 70-75. Κατ’ επέκταση πρέπει τα συστήματα που θα φτιάξουμε να ανταποκρίνονται στις νέες ανάγκες ώστε η αύξηση του προσδόκιμου ζωής να αντιμετωπίζεται ως ευλογία και όχι ως κατάρα.

 

Κι αν ο Άλβιν Τόφλερ έγραφε κάποτε για «σπίτια στη μέση της απόστασης» θέλοντας να συμβολίσει τη μετάβαση σε μια ζωή που η απόσταση της εργασίας από την κατοικία μας δεν θα αποτελούσε πια ανασταλτικό παράγοντα ή κριτήριο επιλογής της, σήμερα μπορεί να μιλάμε για «δουλειές στη μέση της απόστασης» για να συμβολίσουμε αντιστοίχως μεταφορικά την κινητικότητα μεταξύ διαφορετικών τομέων εργασίας και την άνεση στην εναλλαγή καριέρας. Κι αυτό είναι κάτι που  επίσης πρέπει να προβλεφθεί και να ενταχθεί μέσα στο αντίστοιχο πλαίσιο.

 

Εν τω μεταξύ, μεσούσης μιας χρονίζουσας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, κοινωνιολόγοι και οικονομολόγοι ερευνητές προειδοποιούν πως οι νέες γενιές θα είναι οι πρώτες μετά από αιώνες που θα έχουν μικρότερο εισόδημα από τους γονείς τους με δυσοίωνες προβλέψεις για υπερφορολόγηση και αδυναμία ανταπόκρισής τους στις διογκωμένες οικονομικές υποχρεώσεις τους. Όπως χαρακτηριστικά λένε οι ερευνητές το κοινωνικό συμβόλαιο μεταξύ των διαφορετικών γενεών πρέπει να ανασυνταχθεί μέσα από μια, όχι κατ’ ανάγκη ανώδυνη, διαδικασία.

 

Με δεδομένο επίσης ότι η ζωή δεν είναι δίκαιη, αν συνυπολογίσουμε ότι η αύξηση του προσδόκιμου ζωής αφορά τους πλούσιους και προνομιούχους αποτελεί πρόκληση η αναλογικότερη κατανομή των παροχών μιας και είναι αδύνατη η ανακατανομή χρόνων ζωής ώστε να μη μεταλλαχθεί το τρίπτυχο του Hobbes σε μια ζωή «άσχημη, κτηνώδη και μακρά».

 

Τι πρέπει λοιπόν να κάνει το κράτος πρόνοιας για να ανταποκριθεί στα νέα δεδομένα; Στην πραγματικότητα, το στοίχημα είναι να αλλάξει τις παραμέτρους όσον αφορά την ηλικία συνταξιοδότησης, τα ποσοστά των εισφορών και τους όρους θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Το να ζουν οι άνθρωποι περισσότερο και υγιέστεροι δεν είναι αρνητικό αλλά θετικό και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται από τα συστήματα ανά τον κόσμο. Έτι περαιτέρω να απεικονίζεται και στον τρόπο φορολόγησης και παροχών σε ένα νομικό πλαίσιο ικανό να καλύπτει την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία.

 

Ένα άλλο κρίσιμο ζήτημα σχετίζεται με την προσαρμογή των επιδομάτων και των κάθε λογής καλύψεων ώστε να αφορούν όλο και ευρύτερες ομάδες πληθυσμού. Αν για παράδειγμα από τον 20 αιώνα μέχρι σήμερα, οι βασικές επενδύσεις γίνονταν στον τομέα της εκπαίδευσης και της φροντίδας των ανηλίκων, επειδή αυτό είχε νόημα σε μια ζωή δομημένη σε τρία στάδια (εκπαίδευση, εργασία, σύνταξη) οι νέες συνθήκες απαιτούν κάλυψη για μια πολυεπίπεδη ζωή με μεγάλο προσδόκιμο και ενισχυμένες απαιτήσεις.

 

Στην ατζέντα του μέλλοντος η μεγάλη πρόκληση θα είναι η ισορροπημένη κάλυψη των ποικίλλων αναγκών των διαφορετικών κοινωνικών ομάδων. Κι ενώ η μακροβιότητα επιτεύχθηκε αργά και σταδιακά είναι αντίθετα άμεση η ανάγκη για ταχεία θεσμική αναπροσαρμογή των κοινωνικών και οικονομικών μηχανισμών που την υποστηρίζουν.-

 

Θέλετε να είστε ενήμεροι για όλες τις αναρτήσεις μας; Γραφτείτε στο newsletter του Politically, για να μαθαίνετε πρώτοι, πού πάνε τα πράγματα. Πατήστε εδώ, είναι εύκολο και γρήγορο...

 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ:

Με σκληρή ατζέντα ο Ζιπέ διεκδικεί τα Ηλύσια Πεδία

Οι νέοι πόλεμοι του μέλλοντος, με τους οποίους η Ελλάδα δεν ασχολείται...

Τελικά «βλέπει εκλογές ο Τσίπρας» ή δεν βλέπει;

Αριστερά σημαίνει ισότητα στη φτώχεια

Ποιος έφερε και ποιος διατηρεί τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία;

Γράψτε την άποψή σας

Politically Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Δημοφιλέστερα άρθρα

Τι σημαίνει για τον κόσμο η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ

Ούτε μια «συγνώμη» δεν θα ακουστεί για το Βατοπέδι;

Ποιος έφερε και ποιος διατηρεί τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία;

Η Μεγάλη Ληστεία της Ελλάδας 1981-2011

Πώς ένας φθαρμένος, αυταρχικός πολιτικός επιβίωσε ενός καλά οργανωμένου πραξικοπήματος

Πρέπει να παραδώσουμε τους Τούρκους πραξικοπηματίες, ή όχι;

Η πραγματική επιδίωξη του Τσίπρα από το χθεσινό διάγγελμα

Η Ευρώπη από την αρχή, τώρα!

Τι ακριβώς σημαίνει «τίποτα δεν θα σταματήσει την κυβέρνηση», κυρία Γεροβασίλη;

Με κάλπες θα απαντήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια δυσμενή απόφαση της Δικαιοσύνης για τα κανάλια!

Η εκλογή Τραμπ και η αδυναμία των Ελλήνων πολιτικών να καταλάβουν τι συνέβη...

Όλη η αλήθεια για το έλλειμμα του 2009 σε πέντε ερωτήσεις- απαντήσεις

Γι αυτούς τους πέντε λόγους, η προεδρία Τραμπ θα είναι καταπληκτική

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ... κι εκεί...

Πάει κι αυτή η ευκαιρία...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©