Δημοκρατία της προσωπικής τύχης ή της θεσμικής εμπιστοσύνης;

Δημοσιεύτηκε στις 25/07/2018 στην κατηγορία Τάσεις

 

Του Γιάννη Πανούση 

Τα ορατά ως βαρετά θα ξεχαστούν, ώστε χώρο πρόθυμα να δώσουν στα Αόρατα

Νίκος Παπαδάκης, Chiaro Scuro

 

Ό,τι κι αν ισχυρίζονται οι πολιτικοί η ελληνική κοινωνία έχει υποστεί επικίνδυνες ρωγμές. Απο-τυχη-μένοι κι επι-τυχη-μένοι λειτουργούν με οριζόντιο τρόπο, υπερβαίνοντας πολλές φορές τις κλασσικές κάθετες κομματικές ή ιδεολογικές εντάξεις κι αδιαφορώντας για τα μικρο-παιχνίδια της εξουσίας.

Αρχίζουμε από τους "χαμένους".

 

Η μεγάλη πλειοψηφία των εκτός/εκτός βρίσκεται στο περιθώριο λόγω του κοινωνικού αποκλεισμού σε μια εποχή των συνεχών διακινδυνεύσεων. Ζούνε κι επιβιώνουνε ως ηττημένοι. Μία μικρή μόνο μειοψηφία προτιμάει να κινείται εντός/εκτός θεωρώντας ότι η αποτυχία είναι κι αυτή επιλογή, αντί-σταση στο καταναλωτικό μοντέλο πλούτου και στη σώρευση άχρηστων εξουσιών. Ζούνε και βιώνουνε "κατά παρέκκλισιν".

 

Σε μία περίοδο αφθονίας οι εκτός/εκτός έβρισκαν πάντοτε ευκαιρίες, περιστασιακής έστω, εισόδου στην κοινωνία του 1/3 (νυν του 1/5), δηλαδή στο χώρο άσκησης/απόλαυσης κοινωνικών δικαιωμάτων. Στην εποχή της κρίσης το σύστημα περιθωριοποιεί για δεύτερη φορά τους ήδη περιθωριοποιημένους με αποτέλεσμα πολλοί να έχουν χάσει "από χέρι", σχεδόν από τη γέννησή τους, το τρένο της επιτυχίας.

 

Οι εντός/εκτός συνήθως ισορροπούν στην κόψη, στην τομή δύο κόσμων (του υπαρκτού που μισούν ως Κακό και του δικού τους που φαντασιώνονται ως Καλό) και συχνά παρασύρονται κι εντάσσονται σε μορφώματα "αντι-κομφορμισμού", τα οποία διέπονται από τις ίδιες μορφές ελέγχου (και καταπίεσης;) με τα επίσημα συστήματα που καταγγέλουν. Εκεί χάνουν όχι μόνον την εικαζόμενη ελευθερία κινήσεων αλλά και το πρόσωπό τους, αφού όλα πολτοποιούνται υπέρ του "κοινού αγώνα"[;].

 

Από την άλλη οι χαρακτηριζόμενοι ως επιτυχημένοι χωρίζονται σε αυτούς που ταυτίζουν επιτυχία (κυρίως οικονομική) με την ευτυχία (προσωπική/οικογενειακή) κι ανισορροπούν ψυχικά και σ’ εκείνους που έχουν ανάγκη την συνεχή επιτυχία επί παντός για να δικαιώσουν τις απόψεις τους ή για να αισθανθούν υπαρξιακή ασφάλεια.

 

Και στις δύο περιπτώσεις οι επιτυχημένοι συχνά-πυκνά λησμονούν ότι το σύνολο (ομάδα, κοινότητα, πατρίδα) εξαρτάται απ' όλα τα επιμέρους στοιχεία του και γι' αυτό "το μερτικό τους στη χαρά" δεν μπορεί να λειτουργεί επ άπειρον και μονομερώς σε βάρος του μερτικού των υπολοίπων. Μεροληπτική μερικοκρατία δίχως κοινές αξίες και αρχές δεν συνιστά βιώσιμο κοινωνικοπολιτικό σύστημα.

 

Ούτε η αγορά αυτορρυθμίζεται υπέρ των πολλών ή όλων, ούτε ελευθερία του επιλέγειν νοείται σε καθεστώς ασφυκτικού κανονιστικού πλαισίου, ούτε το "κυνηγητικό ένστικτο" του νεοφιλελευθερισμού είναι κοινωνικά ωφέλιμο, ούτε η κουλτούρα των "οιονεί-εμπόλεμων καταστάσεων" οδηγεί σε λαϊκή απελευθέρωση.

 

Σε μία δημοκρατική χώρα και σ’ ένα Κράτος δικαίου δεν πρέπει να υπάρχουν θεσμικές διακρίσεις ή κοινωνικά στερεότυπα με βάση την επιτυχία/αποτυχία. Την όποια κακή τύχη (ή και κακή χρήση) δεν την κατα-δικάζουμε αλλά διαχειριζόμαστε τις αρνητικές συνέπειες με όρους αλληλεγγύης.

 

Η Δημοκρατία οφείλει ν’ αγκαλιάζει όλους (ιδίως τους πλέον αδύναμους) και να πείθει τον καθένα ότι το αίσθημα του συν-ανήκειν είναι ισχυρότερο από τις περιστασιακές αδικίες/ανισότητες, τις οποίες όμως πρέπει συνεχώς να μειώνει μέσω θεσμών, κοινωνικής πολιτικής και αντισταθμιστικών μέτρων.

Αυτή τη Δημοκρατία της συναίνεσης, της κατανόησης, της διαμεσολάβησης και της διόρθωσης θέλουν κι επιζητούν οι Έλληνες της κρίσης, κουρασμένοι και διαψευσμένοι από τη στείρα και ιστορικά ξεπερασμένη "πάλη των τάξεων" (μεταξύ προκαθορισμένων και προαιώνιων εχθρών) και τον παρακμιακό πολτό απολίτικου φανατισμού.

 

ΥΓ. Ο λεγόμενος παλαιός "αστικός κόσμος" απέθανεν παίρνοντας μαζί του τα λάθη και τις αμαρτίες του, αλλά και την όποια αστική ηθική και αστική κουλτούρα.Το ερώτημα είναι αν δίχως την αστική τάξη μπορεί να επιβιώσει με την παραδοσιακή μορφή της η αστική/φιλελεύθερη δημοκρατία ή αν κάποιο άλλο σύστημα (και ποιό;) καλείται να την αντικαταστήσει.

 

* Ο κ. Γιάννης Πανούσης είναι Καθηγητής Εγκληματολογίας, πρώην υπουργός Προστασίας του Πολίτη

 

Γράψτε την άποψή σας

Ροή αναρτήσεων

Ποια είναι τα Πρωτόκολλα και οι Συμφωνίες τα οποία οριοθετούν τα Ελληνοαλβανικά Σύνορα!

Ολόκληρη η εκδήλωση του ΡΕΥΜΑτος για τη Συνταγματική Αναθεώρηση (video)

Η ισλαμική ιδεολογία στη Γαλλία

Δεν είναι οι κόκκινοι, οι κιτρινόμαυροι είναι ρεεεεε

Ιδεολογία, προκατάληψη και ανοιχτή σκέψη

Σκέψεις γύρω από τον επιχειρούμενο διαχωρισμό κράτους- εκκλησίας

«Πώς η αναθεώρηση του Συντάγματος επηρεάζει την Παραγωγική Ανασυγκρότηση»

Μερικές σκέψεις για την άνοδο της εθνικιστικής δεξιάς παντού στον κόσμο (σχεδόν)

Το Ρ.ΕΥ.Μ.Α. παρεμβαίνει στο διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση

Η Εθνική μας Εορτή μέσα από τα μάτια του Γιώργου Σεφέρη και δημοσιογράφων

Η Εθνική μας Εορτή και η Κυρία Έφη Μπέμπου

Εκλογική, όχι οικονομική η ένταση μεταξύ Ρώμης- Βρυξελλών

Όλο και μεγαλύτερη, όλο και πιο άδικη η φορολογία στην Ελλάδα

Γιατί κάνουν θραύση οι αδίστακτοι καιροσκόποι της πολιτικής

Τι συμβαίνει με τις τράπεζες

Politically Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Δημοφιλέστερα άρθρα

Τι σημαίνει για τον κόσμο η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ

Ούτε μια «συγνώμη» δεν θα ακουστεί για το Βατοπέδι;

Ποιος έφερε και ποιος διατηρεί τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία;

Πρέπει να παραδώσουμε τους Τούρκους πραξικοπηματίες, ή όχι;

Πώς ένας φθαρμένος, αυταρχικός πολιτικός επιβίωσε ενός καλά οργανωμένου πραξικοπήματος

Η πραγματική επιδίωξη του Τσίπρα από το χθεσινό διάγγελμα

Η Ευρώπη από την αρχή, τώρα!

Τι ακριβώς σημαίνει «τίποτα δεν θα σταματήσει την κυβέρνηση», κυρία Γεροβασίλη;

Με κάλπες θα απαντήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια δυσμενή απόφαση της Δικαιοσύνης για τα κανάλια!

Η Μεγάλη Ληστεία της Ελλάδας 1981-2011

Η εκλογή Τραμπ και η αδυναμία των Ελλήνων πολιτικών να καταλάβουν τι συνέβη...

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ... κι εκεί...

Όλη η αλήθεια για το έλλειμμα του 2009 σε πέντε ερωτήσεις- απαντήσεις

Γι αυτούς τους πέντε λόγους, η προεδρία Τραμπ θα είναι καταπληκτική

Πάει κι αυτή η ευκαιρία...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©