Πώς η Ενωμένη Ευρώπη βοήθησε την οικονομία της Βρετανίας

Δημοσιεύτηκε στις 14/06/2016 στην κατηγορία Ευρώπη

Του Διαμαντή Σεϊτανίδη

Όπως κάθε φορά που στήνονται κάλπες, έτσι και στο επικείμενο δημοψήφισμα για παραμονή ή αποχώρηση της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ερώτημα που αναφύεται είναι αν ενώπιον της κάλπης λειτουργεί περισσότερο η λογική ή το συναίσθημα.

 

Αυτό το τελευταίο στις μέρες μας οδηγεί στο Brexit. Η πορεία της Ενωμένης Ευρώπης τα τελευταία χρόνια έχει καταφέρει να ενδυναμώσει το λαϊκισμό, τον εθνικισμό και την ακραία πολιτική έκφραση σε όλη σχεδόν τη Γηραιά Ήπειρο. Η Βρετανία δεν θα μπορούσε να αποτελέσει εξαίρεση, απόδειξη η επιρροή του Νάιτζελ Φάρατζ επί χρόνια. Από την άλλη μεριά, τα επιχειρήματα που στηρίζουν τη λογική επιλογή της βρετανικής παραμονής, είναι ακαταμάχητα.

 

Η Βρετανία ωφελήθηκε πολλαπλώς από την Ενωμένη Ευρώπη. Πέραν των κοινών ευρωπαϊκών θεσμών, με τους οποίους μια ισχυρή χώρα όπως η Βρετανία μπορούσε να πείσει για τις απόψεις της και να τις κάνει κοινές ευρωπαϊκές θέσεις, η στήριξη της Ευρώπης στη βρετανική οικονομία είναι παραπάνω από σημαντική.

 

Η προσχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου στις Ευρωπαϊκές Κοινότητες το 1973 έκλεισε μια μακρά περίοδο, κατά τη διάρκεια της οποίας η βρετανική οικονομία στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στις προνομιακές σχέσεις, τις οποίες είχε αναπτύξει με τις οικονομίες των χωρών που αποτελούσαν πρώην αποικίες του Λονδίνου.

 

Τότε η Βρετανία είχε ένα μεγάλο πλεονέκτημα αλλά και μια δυσκολία: Το πλεονέκτημα ήταν η «κοινή αγορά», δηλαδή η πρόσβασή της στη μεγαλύτερη αγορά του κόσμου. Η δυσκολία, ήταν ο αυξημένος ανταγωνισμός που υπήρχε στην Ευρώπη, συγκριτικά με τις «προνομιακές» σχέσεις με τις πρώην αγγλικές αποικίες. Έτσι, οι βρετανικές επιχειρήσεις απέφευγαν την αύξηση των τιμών για τα προϊόντα τους, ακόμα και όταν οι τιμές των πρώτων υλών αυξάνονταν.

 

Με αυτό τον τρόπο η βρετανική οικονομία ωθήθηκε στον εκσυγχρονισμό της. Μείωση λειτουργικού κόστους, επενδύσεις σε ειδικευμένο προσωπικό, προσφορότερες εγκαταστάσεις και, κυρίως, στην έρευνα και την τεχνολογία, ήταν η λύση επιβίωσης κι ανάπτυξης στο νέο, ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό περιβάλλον.

 

 

Σε πλήρη αντίθεση με ό,τι συνέβη στην Ελλάδα, το θέμα για τη Βρετανία δεν είναι πόσα χρήματα μεταφέρθηκαν από τις Βρυξέλλες στο Λονδίνο, ή πόσες θέσεις εργασίας επιδοτήθηκαν από ευρωπαϊκά κονδύλια. Το πραγματικό ζήτημα στις σχέσεις Βρετανίας- Ευρώπης, είναι πόσο το κοινό πείραμα των λαών στη γηραιά ήπειρο, βοήθησε ώστε η βρετανική οικονομία από την κλασική βιομηχανική της δομή και λειτουργία, να περάσει μέσα από την τεχνολογική Επανάσταση σε μια άλλη μορφή, με την καινοτομία να παίζει τον κυρίαρχο ρόλο.

 

Γιατί ωφελήθηκε η Βρετανία από την είσοδό της στην Ευρώπη; Οι αριθμοί μιλούν από μόνοι της: Τα τρία (τότε) μεγάλα ευρωπαϊκά κράτη, η Γαλλία η Δυτική Γερμανία και η Ιταλία, παρήγαγαν περισσότερο από τη Βρετανία. Από το 1958 που ιδρύθηκαν οι Ευρωπαϊκές Κοινότητες έως το 1973 που εισήλθε σε αυτές η Βρετανία, το κατά κεφαλήν Ακαθάριστο Προϊόν αυξήθηκε στις τρεις ευρωπαϊκές χώρες κατά 97%, έναντι μόλις 50% που αυξήθηκε στη Βρετανία.

 

Μετά το 1973, το Λονδίνο άρχισε να καλύπτει τη διαφορά. Το ΑΕΠ της Βρετανίας αυξανόταν πιο πολύ από τις τρεις άλλες χώρες. Έτσι το 2013, η Βρετανία έγινε πιο πλούσια κι ευημερούσα χώρα από τον μέσο όρο των άλλων τριών χωρών, μια ιδιότητα που είχε χάσει το 1965.

 

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Brunel, Nauro Campos, συγκέντρωσε τα χαρακτηριστικά της βρετανικής οικονομίας πριν το 1973 και κατόπιν, διατύπωσε την άποψη ότι εάν η Βρετανία δεν είχε εισέλθει στην Ενωμένη Ευρώπη, η οικονομία της θα παρουσίασε ομοιότητες με εκείνες της Νέας Ζηλανδίας και της Αργεντινής, που από τότε είχαν μείνει πίσω, σε σχέση τόσο με την οικονομία των ΗΠΑ όσο και με την οικονομία της Ενωμένης Ευρώπης.

 

Στις επόμενες τέσσερις δεκαετίες, η ευρωπαϊκή Αγγλία ξεπέρασε –σύμφωνα με τις μελέτες του Campos- κατά 23% την οικονομία αυτών των δυο χωρών, αλλά επίσης ξεπέρασε και άλλους χίλιους (1000) συνδυασμούς οικονομιών με χαρακτηριστικά, παρόμοια με εκείνα της Βρετανίας πριν το 1973!

 

Οι αριθμοί λένε, όμως, πάντα την αλήθεια; Και τότε, για ποιο λόγο χώρες όπως η Μεγάλη Βρετανία ευνοήθηκαν από την ευρωπαϊκή τους ένταξη ενώ άλλες, όπως η Ελλάδα, δεν κατόρθωσαν να αλλάξουν το παραγωγικό τους υπόδειγμα; Η κορυφαία οικονομική σύμβουλος μεγάλης ιδιωτικής τράπεζας της Βρετανίας, Η Ρουθ Λι, εντοπίζει τη διαφορά στις πολιτικές ηγεσίες: Κατά τη γνώμη της, το ευρώ πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων που εφάρμοσε η Μάργκαρετ Θάτσερ, καθώς και η άμβλυνση της ισχύος τόσο των εργατικών συνδικάτων, όσο και του Σίτι του Λονδίνου, ήταν οι καταλύτες για να μπορέσει η Βρετανία να πρωταγωνιστήσει στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, μετά το 1992.

 

Μετά την ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα το 1973, η βρετανική οικονομία στράφηκε προς μια εξειδίκευση σε τομείς υψηλής παραγωγικότητας, όπως η υψηλή τεχνολογία και οι σύγχρονες υπηρεσίες. Σύμφωνα με μελέτες, το 11% των βρετανικών εταιρειών που εμπορεύονται διεθνώς, επιτυγχάνει περίπου το 60% της κερδοφορίας στην οικονομία της χώρας. «Οι εταιρείες αυτές απέδωσαν γιατί απευθύνονται σε μεγάλες αγορές, γεωγραφικά ενοποιημένες με σταθερούς, κοινούς κανόνες», λέει η αναλύτρια Ρεμπέκα Ντράιβερ. Με δυο λέξεις, Ενωμένη Ευρώπη.

 

Το ερώτημα που αναδύεται, μετά από αυτά, είναι εύλογο: Αν τα οφέλη των Βρετανών είναι τόσο προφανή και σημαντικά, γιατί το brexit έχει τη δυναμική που κάνει τους πάντες να αγωνιούν; Η απάντηση είναι απλή: Διότι στην οικονομία αρκεί μαι αλλαγή των συνθηκών, για να βρεθεί κανείς από τους ουρανούς στα τάρταρα.

 

Ενώ η ελεύθερη κυκλοφορία ανθρώπων δεν δείχνει να μείωσε το βιοτικό επίπεδο των Βρετανών (αντίθετα, αύξησε το βιοτικό επίπεδο των μεταναστών) ωστόσο η σημαντική εξωστρέφεια της βρετανικής οικονομίας την περίοδο που ξέσπασε η πρόσφατη παγκόσμια οικονομική κρίση, το Λονδίνο είδε τα περιουσιακά στοιχεία των βρετανικών τραπεζών να γίνονται «τοξικά βαρίδια» στα πόδια της οικονομίας. Έτσι, δόθηκε επιχείρημα στον αγγλικό ευρωσκεπτικισμό: Η οικονομία της χώρας, λένε οι οπαδοί του Φάρατζ, θα δει καλύτερες μέρες εάν ξεπεράσει τις άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες που βρίσκονται σε πολυετή κρίση και, ελεύθερη από περιορισμούς, στραφεί σε πιο δυναμικές οικονομίες του πλανήτη.

 

Τι δεν λένε οι οπαδοί του brexit; Δεν λένε ότι η ανάπτυξη της βρετανικής οικονομίας μέσα στην Ενωμένη Ευρώπη στηρίχθηκε σε τέσσερις παράγοντες, οι οποίοι λειτούργησαν σωρευτικά: Την αύξηση του ανταγωνισμού, τις ξένες άμεσες επενδύσεις, τα νέα κέρδη από το εμπόριο και τη γενναία επένδυση στην καινοτομία. Πού αλλού θα βρει η Βρετανία αυτό το συνδυασμό παραγόντων, που την οδήγησε στην ευημερία; Σε αυτό το ερώτημα, οι οπαδοί του brexit σφυρίζουν αδιάφορα...

(με στοιχεία από τους Financial Times)

Γράψτε την άποψή σας

Politically Newsletter

Κάντε κλικ εδώ για να εγγραφείτε στο newsletter μας

Δημοφιλέστερα άρθρα

Τι σημαίνει για τον κόσμο η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ

Ούτε μια «συγνώμη» δεν θα ακουστεί για το Βατοπέδι;

Ποιος έφερε και ποιος διατηρεί τον ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία;

Η Μεγάλη Ληστεία της Ελλάδας 1981-2011

Πώς ένας φθαρμένος, αυταρχικός πολιτικός επιβίωσε ενός καλά οργανωμένου πραξικοπήματος

Πρέπει να παραδώσουμε τους Τούρκους πραξικοπηματίες, ή όχι;

Η πραγματική επιδίωξη του Τσίπρα από το χθεσινό διάγγελμα

Η Ευρώπη από την αρχή, τώρα!

Τι ακριβώς σημαίνει «τίποτα δεν θα σταματήσει την κυβέρνηση», κυρία Γεροβασίλη;

Με κάλπες θα απαντήσει ο ΣΥΡΙΖΑ σε μια δυσμενή απόφαση της Δικαιοσύνης για τα κανάλια!

Η εκλογή Τραμπ και η αδυναμία των Ελλήνων πολιτικών να καταλάβουν τι συνέβη...

Όλη η αλήθεια για το έλλειμμα του 2009 σε πέντε ερωτήσεις- απαντήσεις

Γι αυτούς τους πέντε λόγους, η προεδρία Τραμπ θα είναι καταπληκτική

Το ΠΑΣΟΚ είναι εδώ... κι εκεί...

Πάει κι αυτή η ευκαιρία...

all rights reserved | developed & hosted by Jetnet ©